Aşık olduğunda ya da yoğun heyecan yaşadığında midede hissedilen o garip kıpırtının yalnızca mecaz olmadığı ortaya çıktı.
İtalya’da gerçekleştirilen yeni bir bilimsel araştırma, halk arasında “karnında kelebekler uçuşması” olarak bilinen hissin doğrudan mide ve bağırsak sistemindeki fiziksel değişimlerle bağlantılı olduğunu gösterdi.
Bilim insanlarına göre dünyada 150 bin ila 180 bin arasında kelebek türü bulunuyor ve her yıl yüzlerce yeni tür keşfediliyor. Ancak bugüne kadar insan vücudunda yaşayan bir kelebek türüne rastlanmadı. Buna rağmen aşkı anlatırken kullanılan “midede kelebekler uçuşması” ifadesi, insanların yüzyılı aşkın süredir ortak şekilde tarif ettiği gerçek bir bedensel tepkiyi temsil ediyor.
Bu ünlü ifade ilk kez 1908 yılında ABD’li yazar Florence Converse’un “The House of Prayer” adlı romanında kullanıldı. Romanda gençler arasındaki duygusal yakınlık “butterfly in the stomach” yani “midede kelebek” sözleriyle anlatılmıştı. Aradan geçen yıllarda bu ifade dünya genelinde aşk ve heyecanın sembollerinden biri haline geldi.
Haziran 2024’te yayımlanan araştırma ise bu hissin arkasındaki biyolojik mekanizmayı inceleyen en kapsamlı çalışmalardan biri oldu. Araştırma, Roma’daki La Sapienza Üniversitesi Psikoloji Enstitüsü, Santa Lucia Vakfı ve İtalya Teknoloji Enstitüsü’nden bilim insanlarının ortak çalışmasıyla yürütüldü.
Araştırmada yalnızca genç erkek gönüllüler yer aldı. Katılımcılara, sindirim sistemi içindeki değişimleri ölçebilen “akıllı kapsüller” yutturuldu. Gastroenteroloji alanında kullanılan bu sensörlü kapsüller; mide ve bağırsaklardaki sıcaklık, basınç ve pH değerlerini Bluetooth aracılığıyla bilgisayarlara aktardı.
Deney sırasında gönüllülere farklı duygular uyandıran kısa videolar izletildi. Aynı anda kalp atışı, nefes ve diğer hayati veriler de kaydedildi. Sonuçlar, korku, heyecan, mutluluk ve aşk gibi yoğun duygular sırasında sindirim sisteminin doğrudan tepki verdiğini ortaya koydu.
Bilim insanları, beynin duygusal merkezleri ile bağırsak sistemi arasında güçlü bir sinir ağı bulunduğunu belirtiyor. Özellikle stres ve heyecan anlarında salgılanan hormonlar, mide kaslarını ve bağırsak hareketlerini etkileyerek insanların fiziksel olarak “kıpırtı”, “boşluk hissi” ya da “kelebek uçuşması” olarak tarif ettiği duyumu oluşturuyor.
Uzmanlara göre bu çalışma, “ikinci beyin” olarak da tanımlanan bağırsak sisteminin duygular üzerindeki etkisini daha iyi anlamaya yardımcı olabilir. Araştırma ayrıca psikolojik durumlarla sindirim sistemi arasındaki bağlantının gelecekte depresyon, kaygı bozuklukları ve stres kaynaklı mide rahatsızlıklarının tedavisinde önemli rol oynayabileceğini gösteriyor.
