Birleşmiş Milletler çatısı altında 128 ülke, yapay zekâ destekli otonom silah sistemlerine yönelik uluslararası kurallar oluşturmak için Cenevre'de bir araya geliyor. Almanya ve Fransa, insan kontrolü dışında hareket eden ölümcül silahların yasaklanmasını isterken ABD ve Rusya, yeni müzakerelere karşı çıkıyor.
Birleşmiş Milletler (BM), savaş alanlarında insan müdahalesi olmadan hedef belirleyebilen ve saldırı gerçekleştirebilen otonom silah sistemlerini düzenlemek için yeni bir girişim başlatıyor. İsviçre’nin Cenevre kentinde 16-20 Kasım tarihleri arasında düzenlenen konferansta, 128 ülkenin temsilcileri yapay zekâ destekli silahların geleceğini görüşüyor.
Almanya ve Fransa, tamamen insan kontrolü dışında çalışan ölümcül silah sistemlerinin yasaklanmasını, belirli otonom özelliklere sahip diğer silahların ise uluslararası kurallarla sınırlandırılmasını savunuyor.
Buna karşılık ABD ve Rusya, bu alanda yeni müzakerelerin başlatılmasına karşı çıkıyor. Belarus, Kuzey Kore ve İsrail de benzer bir tutum sergiliyor.
Uzmanlar, yapay zekâ destekli silahların hedefleri çok kısa sürede belirleyerek saldırı gerçekleştirebilmesinin ciddi riskler taşıdığına dikkat çekiyor.
Özellikle sivillerin yoğun olarak yaşadığı bölgelerde yanlış hedeflerin seçilmesi, insan kayıplarına ve çatışmaların hızla tırmanmasına neden olabilecek riskler arasında gösteriliyor.
Uluslararası Kızılhaç Komitesi de ölümcül güç kullanımında insan denetiminin ve sorumluluğunun korunması gerektiğini vurguluyor.
Otonom silah sistemlerinin sınırlandırılması konusunda yaklaşık 13 yıldır görüşmeler yürütülmesine rağmen bağlayıcı bir uluslararası anlaşmaya ulaşılamadı.
Cenevre’deki konferansta kararların oy birliğiyle alınması gerektiğinden, ülkelerden birinin itirazı bile ortak bir düzenlemenin önünü kesebiliyor.
Diplomatlar, ABD ve Rusya’nın karşı çıkması nedeniyle kapsamlı bir anlaşmaya varılmasının zor olduğunu değerlendiriyor.
Bununla birlikte BM, ölümcül kararların tamamen makinelere bırakılmasının uluslararası insancıl hukuk ve insan hakları açısından ciddi sonuçlar doğurabileceği uyarısında bulunuyor.
Kaynak: Handelsblatt, 16 Kasım 2026
