Tiran'da binlerce kişi istifa talebiyle sokaklara çıktı.
Göstericilerle polis arasında çatışmalar yaşanırken 388 kişi hakkında suçlamada bulunuldu. Başbakan Edi Rama, protestoların ülkenin Avrupa Birliği üyelik hedefini tehlikeye atabileceğini savundu.
Arnavutluk’ta yolsuzluk iddiaları, işsizlik ve eğitim sistemindeki sorunlara yönelik tepkilerle başlayan hükümet karşıtı gösteriler altıncı gününe girdi. Başkent Tiran başta olmak üzere çeşitli kentlere yayılan protestolarda binlerce kişi Başbakan Edi Rama’nın istifasını talep etti. Gösteriler sırasında kamu binaları ve bankalar hedef alınırken polis ile göstericiler arasında şiddetli çatışmalar yaşandı.
Arnavutluk Başbakanı Edi Rama ise istifa çağrılarını reddederek protestoların asıl tehdidinin hükümeti değil, ülkenin Avrupa Birliği’ne (AB) katılma hedefini etkilediğini ileri sürdü.
2013 yılından bu yana ülkeyi yöneten ve geçen yıl dördüncü dönem için seçimleri kazanan Rama, Facebook üzerinden yaptığı canlı yayında protestoların hükümetin meşruiyetinden ziyade ülkenin geleceğini ilgilendirdiğini söyledi.
Rama, Arnavutluk vatandaşlarına önlerindeki seçenekleri dikkatle değerlendirme çağrısında bulunarak, ülkenin Avrupa Birliği’ne katılma hedefinin önemini vurguladı.
Başbakan ayrıca gösterilerin arkasında kimliğini açıklamadığı yabancı çıkar çevrelerinin bulunduğunu iddia etti. Bu iddialar bağımsız biçimde doğrulanmış değil. Rama, hafta içinde başbakanlık ofisini hedef aldığı öne sürülen bir insansız hava aracı girişimini de gündeme getirdi.
Pazar günü binlerce kişi Eğitim Bakanlığı önünde toplandı. Bazı göstericilerin polise taş attığı, güvenlik güçlerinin ise göz yaşartıcı gaz, tazyikli su ve plastik mermi kullandığı bildirildi.
Göstericilerin kamu binalarını ateşe verdiği, bankalara zarar verdiği, mağazaların camlarını kırdığı ve yollardaki kaldırım taşlarını sökerek polise attığı aktarıldı.
Arnavutluk polisi, gösteriler sırasında 388 kişi hakkında ceza gerektiren suçlamalarda bulunulduğunu açıkladı. Olaylarda çok sayıda polis memurunun ve göstericinin yaralandığı bildirildi.
Protestoların temelinde hükümete yönelik yolsuzluk iddiaları, gençler arasındaki işsizlik ve eğitim sisteminin kalitesine ilişkin eleştiriler bulunuyor.
Ülkede yaz aylarında, ABD Başkanı Donald Trump’ın damadı Jared Kushner’in desteklediği lüks bir kıyı geliştirme projesine karşı da büyük ölçüde barışçıl gösteriler düzenlenmişti. Tartışmalı arazi kullanımıyla ilgili itirazlar, hükümetin şeffaflığına yönelik eleştirileri artırmıştı.
Rama yönetimi ise yolsuzlukla mücadele konusunda önceki dönemlere kıyasla daha kapsamlı adımlar attığını savunuyor. Buna karşın protestocular, hükümetin hesap verebilirliği ve kamu kaynaklarının kullanımı konusunda daha somut adımlar atmasını talep ediyor.
Avrupa Komisyonu, Tiran ve diğer kentlerde yaşanan şiddet olaylarını kınarken yetkililerin vatandaşların barışçıl protesto hakkını koruma taahhüdünü memnuniyetle karşıladı.
Arnavutluk, Karadağ ile birlikte Batı Balkanlar’da AB üyeliği için ilerleyen ülkeler arasında yer alıyor. Tiran yönetimi, 2030 yılına kadar üyeliğe ulaşmayı hedefliyor.
Ancak yolsuzlukla mücadele, hukukun üstünlüğü, demokratik kurumların işleyişi ve kamu yönetiminde şeffaflık, üyelik sürecinin temel koşulları arasında bulunuyor.
Protestolar nedeniyle Rama’nın Avusturya Başbakanı Christian Stocker ile pazartesi günü Viyana’da yapması planlanan görüşme de iptal edildi. İptal kararını Avusturya Başbakanlık Ofisi duyurdu.
Başbakan Rama, öğrencileri görüşmeye davet ederken protestoların sona ermesi için henüz bir uzlaşma sağlanmış değil. Hükümet karşıtı gösterilerin önümüzdeki günlerde nasıl ilerleyeceği ve tarafların diyalog kurup kuramayacağı belirsizliğini koruyor.
Sonuç: Arnavutluk’taki protestolar, yolsuzluk iddiaları ve ekonomik sorunların yanı sıra ülkenin Avrupa Birliği üyeliği hedefini de siyasi tartışmanın merkezine taşıdı. Hükümetin protestocuların taleplerine vereceği yanıt ve güvenlik güçlerinin müdahalelerine ilişkin gelişmeler, ülkenin siyasi istikrarı açısından önem taşıyor.
