Cumhurbaşkanı Recep Tayyip Erdoğan’ın başdanışmanı ve Cumhurbaşkanlığı Hukuk Politikaları Kurulu Başkanvekili Mehmet Uçum, seçimlerin 16 Nisan 2028’de yapılmasını öngördüğünü ve Erdoğan’ın bu seçimde son kez aday olacağını söyledi.
Uçum’un açıklamasına göre 16 Nisan tarihi, 2017’de Türkiye’nin Cumhurbaşkanlığı Hükümet Sistemi’ne geçişini sağlayan anayasa değişikliğinin referandum tarihinin yıl dönümü olması nedeniyle sembolik önem taşıyor. Uçum, bu tarihin gerçekleşebilmesi için Türkiye Büyük Millet Meclisi’nin seçimlerin yenilenmesine karar vermesi gerektiğini belirtti.
360 milletvekilinin desteği gerekiyor
Türkiye Anayasası’nın 116. maddesine göre Meclis’in seçimlerin yenilenmesine karar verebilmesi için 600 milletvekilinin 360’ının, yani beşte üç çoğunluğun desteği gerekiyor. Aynı hüküm, Cumhurbaşkanı’nın ikinci döneminde Meclis tarafından seçimlerin yenilenmesine karar verilmesi halinde mevcut cumhurbaşkanının bir kez daha aday olabilmesine imkân tanıyor.
Dolayısıyla Uçum’un ortaya koyduğu senaryoda, seçimlerin mevcut takvimden önceye alınması yalnızca seçim tarihini değiştirmiyor; aynı zamanda Erdoğan’ın yeniden adaylığı açısından anayasal hükmün uygulanmasını mümkün kılıyor.
Mevcut durumda AK Parti ve MHP’nin toplam sandalye sayısı bu karar için gerekli 360 oya ulaşmıyor. Bu nedenle seçimlerin yenilenmesine ilişkin bir karar alınabilmesi için başka milletvekillerinin de desteği gerekiyor.
Normal seçim takvimi Mayıs 2028
Uçum daha önce yaptığı açıklamalarda normal seçim tarihinin 7 Mayıs 2028 olduğunu belirtmiş ve 16 Nisan tarihinin yaklaşık üç hafta öne alınmış bir seçim anlamına geleceğini söylemişti. Uçum, bunu siyasi ve sosyal açıdan “erken seçim” olarak değil, seçimlerin olağan dönem içerisinde daha erken bir tarihe alınması olarak nitelendirmişti.
Uçum’a göre Meclis, gerekli kararı 2028’in 9-15 Şubat tarihleri arasında alırsa seçimlerin 16 Nisan’da yapılması mümkün olabilecek. Ancak nihai kararın TBMM’ye ait olduğunu özellikle vurguluyor.
Erdoğan’ın adaylığı neden tartışılıyor?
Anayasa cumhurbaşkanının normal şartlarda en fazla iki dönem görev yapmasına izin veriyor. Erdoğan ise 2014 ve 2018’de cumhurbaşkanı seçildikten sonra 2023 seçimlerinde üçüncü kez aday olmuştu.
Erdoğan’ın 2023’teki adaylığı sırasında da görev süresi sınırı tartışma konusu olmuştu. Erdoğan ve iktidar kanadı, 2014’te başlayan ilk cumhurbaşkanlığı döneminin 2017’deki anayasa değişikliğiyle kurulan yeni sistem kapsamında değerlendirilmemesi gerektiğini savunmuştu. Muhalefet ise buna itiraz etmişti. Erdoğan 2023 seçiminde aday olmuş ve yeniden seçilmişti.
Mevcut tartışmanın temelinde ise Anayasa’nın, Meclis’in cumhurbaşkanının ikinci döneminde seçimlerin yenilenmesine karar vermesi halinde aynı kişinin yeniden aday olmasına izin veren istisnai hükmü bulunuyor.
“Son kez aday olacaktır”
Mehmet Uçum, 17 Eylül’de yaptığı açıklamada bu konuda oldukça net bir ifade kullandı:
“Seçimlerin 16 Nisan 2028 yılında yapılmasını öngörüyorum. Bu tarih Cumhurbaşkanlığı sistemine geçişimizin referandum tarihidir. Sembolik anlamı vardır. Sayın Recep Tayyip Erdoğan son kez aday olacaktır.”
Ancak Uçum’un açıklaması TBMM’nin seçimlerin yenilenmesine karar verdiği anlamına gelmiyor. 16 Nisan tarihi şu aşamada bir öneri ve öngörü niteliğinde. Seçimlerin bu tarihte yapılabilmesi için Meclis’in gerekli çoğunlukla karar alması gerekiyor.
Böylece 2028 seçimleri, yalnızca seçim tarihi açısından değil, Erdoğan’ın yeniden aday olup olamayacağına ilişkin anayasal tartışma bakımından da Türkiye siyasetinin önemli başlıklarından biri olmaya devam ediyor.
