Ekonomi Bakanı Katherina Reiche, Almanya’nın ‘rekabet gücü’ için erken emeklilik uygulamalarının durdurulması gerektiğini söyledi.
Almanya’da emeklilik tartışmasına bu kez Federal Ekonomi Bakanı Katherina Reiche dahil oldu. CDU’lu Reiche, yaz aylarına kadar hazırlanması beklenen büyük yasa paketi öncesinde ‘erken emeklilik programlarının durdurulması’ çağrısı yaptı.
Kölner Stadt-Anzeiger’e konuşan Reiche’nin bu sözlerle, 45 yıl sigortalı olanlara kesintisiz emeklilik imkânı sağlayan düzenlemeyi hedef aldığı değerlendiriliyor. Bu sistemde doğum yılına göre 63 ile 65 yaş arasında kesintisiz emeklilik mümkün oluyor.
Reiche, Almanya’nın ekonomik konumu açısından çalışma süresinin yeniden tartışılması gerektiğini söyledi. Bakan, yaşam boyu çalışma süresi uyarlanmazsa, saat başına verimlilik çok yüksek olsa bile Almanya’nın diğer ekonomiler karşısında geride kalacağını savundu.
Reiche, Çin örneğine dikkat çekti. Almanya’da çalışanların yılda ortalama 1.337 saat çalıştığını, otoriter yönetim altındaki Çin’de ise bu sürenin yaklaşık 2 bin saat olduğunu belirtti. Reiche, “Çalışma hacmini nasıl artırabileceğimizi düşünmeliyiz” dedi.
Reiche’ye göre şirketler, çalışabilecek durumda olan ve çalışmak isteyen yaşlı çalışanlara daha uzun süre istihdam seçeneği sunabilmeli. Reiche, emeklilik yaşına gelen ancak çalışmayı sürdürebilecek kişiler için öngörülen modelin ilk adım olduğunu belirtti.
Reiche, ekonomik durgunluk nedeniyle kurumlar vergisi reformunun da daha erken yürürlüğe girmesini istedi. Mevcut plana göre şirketler için önemli vergi oranlarından birinin 2028’den itibaren kademeli olarak düşürülmesi öngörülüyor.
Ekonomi Bakanı ise bu takvimin geç olduğunu savundu. Reiche, “Reform daha erken etkisini göstermeli” dedi.
Bild’in daha önceki iddiasına göre, CDU/CSU ve SPD hükûmeti tarafından kurulan emeklilik komisyonu da kapsamlı değişiklikler öneriyor. İddiaya göre emeklilik yaşı 2061’e kadar kademeli olarak 70’e çıkarılabilir. Ayrıca, yine Bild’in iddiasına göre, emekli maaşı düzeyinin 2031’den itibaren yüzde 48’den yüzde 46’ya düşürülmesi tartışılıyor.
Ancak bu iddia kısa sürede hükûmet ve komisyon çevrelerinden yalanlandı. Başbakanlık Dairesi Başkanı Thorsten Frei, iddiaların kesinleşmiş bir karar gibi sunulmaması gerektiğini söyledi. CDU’lu Frei, bunun spekülasyon olduğunu belirterek, bu tür ara bilgiler konusunda dikkatli olunması gerektiğini vurguladı.
ARD Başkent Bürosu’na konuşan komisyon üyeleri de Bild’in haberini yalanladı. Federal Çalışma Bakanlığı ise ‘emeklilik komisyonunun sözde ara aşamalarını’ yorumlamayacağını açıkladı.
Bakanlık, komisyonun görevinin uzlaşıyla karar almak olduğunu ve çalışmaların güven içinde sürdüğünü bildirdi.
Emeklilik yaşının yükseltilip yükseltilmeyeceği henüz net değil. Ancak CDU/CSU içinde bu fikre sıcak bakan isimler bulunuyor.
Thorsten Frei, Welt’e yaptığı açıklamada, Almanya’da yaşam süresi yükseliyorsa bunun çalışma hayatına da yansımasının makul olduğunu söyledi.
CDU/CSU Meclis Grubu Başkanvekili Sepp Müller de RTL ve ntv’ye yaptığı açıklamada, kendi kuşağının 2050’li yıllarda 70 yaşına kadar çalışmasını doğru bulduğunu söyledi. Müller, asıl meselenin emekli maaşı düzeyini korumak ve gelecek kuşakların da emeklilik hakkına sahip olmasını sağlamak olduğunu belirtti.
CDU içinde bu görüşe karşı çıkanlar da var. Hristiyan Demokrat İşçi Birliği Başkanı Dennis Radtke, birçok kişinin bugün bile ağır çalışma koşulları nedeniyle 67 yaşına kadar çalışamadığını söyledi.
Radtke’ye göre emeklilik yaşının artırılması ancak iki koşulla tartışılabilir. İlk olarak bu artış yaşam beklentisindeki gelişmeye bağlanmalı. İkinci olarak da malulen emeklilik alanında iyileştirme yapılmalı.
Sol Parti Federal Meclis Grup Başkanı Heidi Reichinnek, emeklilik yaşının 70’e çıkarılması fikrini sert biçimde eleştirdi. Reichinnek, böyle bir önerinin ‘sosyal açıdan inanılmaz derecede soğuk’ olacağını söyledi.
Sol Parti, bunun yerine tüm çalışanların prim ödediği bir emeklilik sistemi ve prim hesaplama üst sınırının belirgin biçimde artırılmasını savunuyor.
Yeşiller de komisyon çalışmalarından bazı iddiaların basına sızdırılmasını eleştirdi. Yeşiller Grup Başkanı Britta Haßelmann, bu tür önerilerin genç kuşakların aleyhine olduğunu ve çok sayıda insanı gereksiz yere endişelendirdiğini söyledi.
Sendikalar da daha geç emeklilik fikrine karşı çıkıyor. Alman Sendikalar Birliği Başkanı Yasmin Fahimi, ARD-Morgenmagazin’de yaptığı açıklamada reform denilince sürekli daha fazla acı yaratılmasının anlaşılmasını eleştirdi.
Fahimi, emeklilik sisteminde reform gerektiğini kabul etti. Ancak çözümün, herkesin işyeri emekliliğine erişebilmesi ve daha fazla insanın çalışma hayatına katılması olduğunu söyledi.
Fahimi, özellikle yarı zamanlı çalışan kadınlara, mesleki eğitimini tamamlamamış gençlere ve işsiz kaldıktan sonra yeniden iş bulmakta zorlanan 55-65 yaş arası kişilere dikkat çekti.
Ver.di Başkanı Frank Werneke de daha önce ARD’de yaptığı açıklamada, daha yüksek emeklilik yaşına destek vermeyeceklerini söylemişti.
Emeklilik komisyonunun önerilerini 29 Haziran’da sunması bekleniyor. Komisyonun eş başkanı hukuk profesörü Constanze Janda, Reuters’a yaptığı açıklamada çalışmaların haziran sonunda tamamlanacağını söyledi.
Janda, emeklilik yaşının 70’e çıkarılması ya da emekli maaşı düzeyinin yüzde 46’ya düşürülmesi yönündeki iddiaları yorumlamadı. Komisyon içinde sıkı gizlilik kararı aldıklarını belirtti.
Raporun ardından CDU/CSU-SPD koalisyonunun reform planlarını hızla ele alması bekleniyor. Başbakan Friedrich Merz’in daha önce açıkladığı takvime göre sonbahara kadar bir yasa tasarısı hazırlanması hedefleniyor.
