Üç büyük güç aynı masada: Dünya barışı için tarihi fırsat mı, güç mücadelesinde yeni bir perde mi?

Shenzhen'de gerçekleşen üçlü görüşme, uluslararası siyasetin geleceği açısından dikkat çekici bir tablo ortaya koyuyor.

DEVİN YAZAR 19 Kasım 2026 YAZARLAR

ABD Başkanı Donald Trump, Rusya Devlet Başkanı Vladimir Putin ve Çin Devlet Başkanı Şi Cinping’in Shenzhen’de gerçekleştirdiği üçlü görüşme, uluslararası siyasetin geleceği açısından dikkat çekici bir tablo ortaya koyuyor. Dünyanın en büyük üç nükleer gücünün liderlerinin ilk kez bu formatta aynı masaya oturması, yalnızca diplomatik bir buluşma olarak değerlendirilmemeli. Bu toplantı, küresel güç dengelerinin yeniden şekillendiği bir dönemde, Washington, Moskova ve Pekin’in birbirleriyle doğrudan konuşma ihtiyacının ne kadar arttığını da gösteriyor. Trump’ın nükleer silahların azaltılması yönündeki açıklamaları, zirvenin en dikkat çekici mesajlarından biri.

Ancak burada önemli bir soru var: Gerçekten nükleer silahlardan arındırılmış daha güvenli bir dünya mı hedefleniyor, yoksa üç büyük güç kendi stratejik üstünlüklerini koruyabilecekleri yeni bir denge mi arıyor? Çünkü nükleer silahlar yalnızca askerî kapasiteyi değil, aynı zamanda uluslararası siyasette caydırıcılığı ve müzakere gücünü de temsil ediyor. Bu nedenle silahların azaltılması yönündeki söylemlerin somut anlaşmalara dönüşmesi kolay görünmüyor.

Putin’in Ukrayna savaşına ilişkin açıklamaları ise zirvenin en hassas boyutlarından birini oluşturuyor. Rus liderin üç ülkenin bölgesel çatışmaların çözümünde ortak çıkarları bulunduğunu vurgulaması, Moskova’nın Ukrayna meselesini daha geniş bir uluslararası güvenlik çerçevesinde ele alma yaklaşımını ortaya koyuyor. Trump’ın Putin ile uzun bir ikili görüşme gerçekleştirdiğini açıklaması da Washington ile Moskova arasında doğrudan iletişim kanallarının önemini gösteriyor. Ancak savaşın sona ermesi için yalnızca büyük güçlerin anlaşması yeterli değil. Ukrayna’nın egemenliği, güvenlik talepleri ve geleceğine ilişkin kararların da herhangi bir çözüm sürecinde dikkate alınması gerekiyor.

Şi Cinping’in konuşması ise Çin’in küresel siyasetteki konumunu nasıl tanımladığını açıkça ortaya koyuyor. Çin lideri, büyük güçlerin iş birliği yapması halinde dünyanın barış ve istikrara kavuşacağını, karşı karşıya gelmeleri durumunda ise uluslararası sistemin kargaşaya sürükleneceğini savunuyor. Bu açıklamalar, Pekin’in kendisini yalnızca ekonomik bir güç olarak değil, küresel güvenlik düzeninin şekillenmesinde söz sahibi bir aktör olarak konumlandırma isteğini de yansıtıyor.

Zirvenin bir başka önemli boyutu, ABD, Rusya ve Çin’in ortak sorunlar karşısında aynı zeminde buluşabilme ihtimali. Enerji güvenliği, gıda tedariki, uluslararası terörizm, ticaret ve teknoloji gibi konular artık tek bir ülkenin sınırları içerisinde çözülebilecek meseleler değil. Üç ülkenin bu alanlarda iş birliği yapması küresel ekonomi ve uluslararası güvenlik açısından önemli sonuçlar doğurabilir. Bununla birlikte, ekonomik rekabetin ve stratejik güvensizliğin devam ettiği bir ortamda ortaklık söylemlerinin ne ölçüde hayata geçirilebileceği belirsizliğini koruyor.

Trump’ın İran’ın nükleer silah edinmesine izin vermeyeceklerini açıklaması da zirvenin yalnızca üç ülke arasındaki ilişkilerle sınırlı olmadığını gösteriyor. Washington’ın İran konusundaki yaklaşımı, Moskova ve Pekin’in bölgesel çıkarlarıyla her zaman örtüşmeyebilir. Dolayısıyla üç liderin aynı masada bulunması, bütün uluslararası sorunlarda aynı görüşü paylaştıkları anlamına gelmiyor.

Asıl dikkat çekici nokta ise dünya siyasetinde diyalogun yeniden ön plana çıkması. Son yıllarda büyük güçler arasındaki rekabet, askerî gerilimler, yaptırımlar ve bölgesel savaşlar uluslararası sistemi ciddi biçimde zorladı. Böyle bir dönemde birbirleriyle önemli anlaşmazlıklar yaşayan üç ülkenin doğrudan görüşmesi başlı başına önemli bir gelişme. Ancak diplomatik temasın varlığı ile gerçek bir uzlaşmaya ulaşılması arasında büyük bir fark bulunuyor.

Shenzhen’deki buluşma bu nedenle bir sonuçtan çok, yeni bir sürecin başlangıcı olarak değerlendirilmeli. Nükleer silahların azaltılması, Ukrayna savaşının sona erdirilmesi ve uluslararası güvenliğin güçlendirilmesi konusunda verilecek mesajların somut adımlarla desteklenmesi gerekiyor.

Dünya bugün yalnızca üç büyük gücün rekabetini değil, aynı zamanda bu rekabetin sonuçlarından etkilenen ülkelerin güvenlik ve ekonomik geleceğini de konuşuyor. ABD, Rusya ve Çin’in alacağı kararlar, yalnızca kendi vatandaşlarını değil, Avrupa’dan Asya’ya, Orta Doğu’dan Afrika’ya kadar geniş bir coğrafyayı etkileyebilecek potansiyele sahip.

Sonuç olarak Shenzhen zirvesinin gerçek başarısı, liderlerin aynı masada fotoğraf vermesiyle değil, masadan hangi somut kararlarla kalktıklarıyla ölçülecek. Çünkü dünya artık yalnızca güçlü liderlerin barış mesajlarına değil, bu mesajların sahada ve uluslararası ilişkilerde karşılık bulmasına ihtiyaç duyuyor.