Almanya’nın Saksonya-Anhalt eyaletinde yapılan seçimlerde AfD yüzde 44’ün üzerinde oy alarak seçimin en güçlü partisi oldu.
Ancak AfD’nin eyalette tek başına hükümet kurabilecek çoğunluğa ulaşamaması, seçim sonrası koalisyon ve hükümet senaryolarını gündeme getirdi.
Mevcut Başbakan Sven Schulze liderliğindeki CDU (Hristiyan Demokrat Birlik) ise büyük oy kaybı yaşadı. Kesin olmayan sonuçlara göre CDU’nun oy oranı yüzde 18’in biraz üzerinde kaldı. CDU, 2021 seçimlerinde yüzde 37,1 oy almıştı.
Seçimde Sosyal Demokrat Parti (SPD) yüzde 8,4, Yeşiller yüzde 8,7 ve Sol Parti yüzde 9,3 oy aldı. Sahra Wagenknecht İttifakı (BSW) adına seçimlere katılan Saksonya-Anhalt Yurttaş Girişimi ise yüzde 5 civarında oy alarak eyalet meclisine girme sınırını geçti.
Mevcut hükümette yer alan Hür Demokrat Parti (FDP) ise seçim barajının altında kaldı.
Sonuçlar, mevcut CDU-SPD-FDP koalisyonunun devamını da mümkün olmaktan çıkardı. CDU-SPD-Yeşiller seçeneğinin ise hükümet kurmak için yeterli desteğe sahip olup olmayacağı belirsizliğini koruyor.
Seçimin galibi AfD olsa da partinin hükümet kurmasının önünde önemli siyasi engeller bulunuyor.
AfD’nin tek başına mutlak çoğunluğa sahip olmaması nedeniyle azınlık hükümeti seçeneği gündeme gelebilir. Ancak bunun için eyalet meclisinde başka partilerden yeterli desteğin sağlanması gerekiyor.
Almanya’daki diğer büyük siyasi partiler bugüne kadar AfD ile koalisyon veya resmi iş birliği yapmayı reddetti. AfD de diğer partilerle iş birliğine mesafeli bir tutum sergiliyor.
Bu yaklaşım Almanya siyasetinde “güvenlik duvarı” olarak adlandırılırken, AfD’nin son yıllardaki seçim başarılarıyla birlikte bu politikanın ne kadar sürdürülebileceği konusunda tartışmalar da yoğunlaşıyor.
Seçim sonrasında hükümet kurma sürecinde BSW belirleyici aktörlerden biri olabilir.
BSW’nin liste başı adayı Claudia Wittig, seçim sonrasında AfD ile iş birliğine açık oldukları yönünde mesaj verdi. Wittig, kararlarını konulara göre vereceklerini belirterek AfD’nin seçim başarısının ardından partiyi tamamen hükümet dışında bırakmanın demokratik açıdan tartışmalı olacağını savundu.
BSW’nin tutumu, AfD’nin hükümet kurma ihtimalinin önünü açabilecek gelişmelerden biri olarak değerlendiriliyor.
Seçim sonuçları yalnızca Saksonya-Anhalt’taki siyasi dengeleri değil, federal düzeydeki gelişmeleri de yakından ilgilendiriyor.
CDU’nun yaşadığı büyük oy kaybı, parti lideri ve Almanya Başbakanı Friedrich Merz açısından da önemli bir siyasi mesaj olarak değerlendiriliyor. Ülke genelindeki kamuoyu yoklamalarında CDU’nun AfD karşısında gerilemesi, Saksonya-Anhalt seçimlerinin federal siyasetteki önemini artırıyor.
AfD’nin eyalette elde ettiği yüksek oy oranının, partinin Almanya genelindeki siyasi ivmesini daha da güçlendirebileceği yorumları yapılıyor.
Saksonya-Anhalt’ta AfD’nin hükümet kurmayı başarması halinde, Almanya Federal Cumhuriyeti tarihinde ilk kez aşırı sağcı olarak sınıflandırılan bir parti bir eyalet hükümetine liderlik etmiş olacak.
AfD, Saksonya-Anhalt’ta eyalet makamları tarafından “kesinleşmiş aşırı sağcı aşırılıkçı grup” olarak sınıflandırılıyor. Parti ayrıca Almanya genelinde Anayasayı Koruma Teşkilatı’nın sağ aşırılıkçılık şüphesi kapsamında gözetimi altında bulunuyor.
AfD ise kendisine yönelik bu sınıflandırmalara itiraz ediyor.
Parti daha önce 2024 Thüringen eyalet seçimlerinde de birinci sırada yer almış, ancak hükümet kuramamıştı.
Saksonya-Anhalt seçimleri sonrasında gözler şimdi partiler arasındaki görüşmelere ve eyalet meclisinde oluşacak yeni siyasi tabloya çevrildi. AfD’nin seçim zaferini hükümet gücüne dönüştürüp dönüştüremeyeceği, önümüzdeki dönemin en önemli siyasi sorularından biri olacak.
