Almanya’nın Saksonya-Anhalt eyaletinde seçim sonuçlarının ardından karmaşık bir siyasi tablo ortaya çıktı.
AfD tek başına hükümet kurmak isterken, diğer partiler AfD ile iş birliğini seçim öncesinde reddetti. CDU’nun iktidarda kalabilmesi ise çok sayıda ortağın desteğini gerektirebilir.
Saksonya-Anhalt’ta yapılan eyalet seçimlerinin ardından gözler, hangi partilerin hükümet kurabileceğine ve olası koalisyon seçeneklerine çevrildi.
Seçim öncesinde Almanya İçin Alternatif (AfD), tek başına iktidar hedefini defalarca dile getirdi. AfD’nin başbakan adayı Ulrich Siegmund, partisinin herhangi bir koalisyona girmeyeceğini ve koalisyon kurulması halinde seçimlerde vaat edilen programın hayata geçirilemeyeceğini savundu.
Siegmund, seçim sonrasında da AfD’nin azınlık hükümeti seçeneğini değerlendirmediğini açıkladı.
AfD’nin önündeki en önemli engellerden biri ise diğer siyasi partilerin tutumu. Seçim öncesinde diğer partilerin tamamı AfD ile iş birliği yapmayacaklarını açıklamıştı.
Bu konuda farklı bir tutum sergileyen BSW ise AfD ile birlikte “partiler üstü bir uzmanlar hükümeti” kurulmasını önermişti.
CDU’nun seçimlerde yaşadığı oy kaybına rağmen hükümeti sürdürmek istemesi durumunda ise çok sayıda siyasi ortağa ihtiyaç duyabileceği belirtiliyor.
Saksonya-Anhalt’ta her seçmenin iki oyu bulunuyor.
Birinci oyla 41 seçim bölgesinde doğrudan bir milletvekili seçiliyor. İkinci oy ise siyasi partiye veriliyor ve eyalet parlamentosundaki sandalyelerin partiler arasında nasıl dağıtılacağını belirliyor.
Seçim sonuçlarının ardından partiler açısından bir diğer önemli başlık da seçmen hareketliliği oldu. Partilerin hangi seçmen gruplarını kaybettiği ve hangi partilerden oy kazandığı analiz edilerek, gelecekte izlenecek siyasi politikaların şekillendirilmesi bekleniyor.
Saksonya-Anhalt’ta yaklaşık 1,69 milyon vatandaş oy kullanma hakkına sahipti. Eyaletin nüfusu ise geçen yılın sonunda yaklaşık 2,12 milyon olarak kaydedilmişti.
2021’deki eyalet seçimlerinde katılım oranı yüzde 60,3 olmuştu. 2025 Federal Meclis seçimlerinde ise Saksonya-Anhalt’ta seçime katılım yüzde 77,7 ile rekor seviyeye ulaşmıştı.
Eyalet seçimlerinde katılımın genel olarak federal seçimlere kıyasla daha düşük olduğu bilinirken, bu seçimde sandığa giden seçmen sayısının yaklaşık aynı seviyeye ulaştığı belirtildi.
Saksonya-Anhalt siyasetinde uzun süredir güçlü konumda bulunan CDU, 2021 seçimlerinde oyların yüzde 37,1’ini almıştı. Parti, 2002’den bu yana kesintisiz şekilde eyalet başbakanlığını elinde bulunduruyor.
CDU lideri Sven Schulze, son dönemde Magdeburg’da SPD ve FDP ile kurulan “Almanya Koalisyonu” içinde hükümeti yönetiyordu. SPD, 2021 seçimlerinde yüzde 8,4, FDP ise yüzde 6,4 oy almıştı.
Schulze, başbakanlık görevini ocak ayında Reiner Haseloff’tan devralmıştı. Haseloff, 2021 seçimlerinde CDU’nun beklenenden daha güçlü bir sonuç elde etmesinde önemli rol oynamıştı.
O dönemde CDU ile AfD arasında başa baş bir yarış öngörülüyordu. Bu durumun, bazı seçmenleri AfD’nin en güçlü parti olmasını engellemek amacıyla CDU’ya oy vermeye yönelttiği değerlendirilmişti.
Seçimlerin ardından kurulacak hükümeti yalnızca siyasi dengeler değil, ekonomik sorunlar da zorlayacak.
Saksonya-Anhalt’ın mali durumunun oldukça sıkıntılı olduğu belirtiliyor. Eyaletin toplam borcunun yaklaşık 25 milyar avroya ulaştığı, kişi başına düşen eyalet düzeyindeki borcun ise yaklaşık 11 bin 500 avro olduğu ifade ediliyor.
Bu rakam, Saksonya-Anhalt’ı Doğu Almanya’daki eyaletler arasında kişi başına borç yükü en yüksek bölge konumuna getiriyor.
Dolayısıyla yeni hükümeti bekleyen en önemli sorunların başında yalnızca koalisyon görüşmeleri değil, boşalan kamu bütçesi, yüksek borç yükü ve mali disiplin de geliyor.
Seçim sonuçlarının kesinleşmesiyle birlikte gözler şimdi partilerin koalisyon görüşmelerine ve Saksonya-Anhalt’ta yeni hükümetin nasıl şekilleneceğine çevrilmiş durumda.
