ABD, Trump-Merz gerilimi sonrası 5 binden fazla askerini Almanya'dan çekeceğini duyurdu. ABD'nin Almanya'da stratejik öneme sahip çok sayıda üssü bulunuyor. Peki neden?
Almanya Başbakanı Friedrich Merz ile ABD Başkanı Donald Trump arasında son günlerde tırmanan gerilim, ABD’nin Almanya’daki askeri varlığını yeniden gündeme taşıdı.
Başbakan Merz, geçen hafta Başkan Trump’ı “Amerikalıların İran savaşında belli bir stratejisi olmadığını” söyleyerek eleştirmiş ve Amerikalıları kastederek “Tüm bir ulus, Tahran tarafından aşağılanıyor” diye konuşmuştu.
Donald Trump da “Merz ne konuştuğunu hiç bilmiyor” diyerek öfkesini dile getirmişti.
Bu atışmanın ardından Trump Almanya’daki ABD’nin askeri varlığını azaltma tehdidinde bulundu. ABD’nin artık Savaş Bakanı olarak adlandırıldığı Savunma Bakanı Pete Hegseth de Almanya’dan 5 bin askerini çekeceklerini söyledi. Pentagon sözcüsü Sean Parnell ise “Çekilmenin önümüzdeki altı ila 12 ay içinde tamamlanmasını öngörüyoruz” diyerek planı somutlaştırdı.
ABD’nin Almanya’da halihazırda 35 ila 39 bin askeri bulunuyor. Ayrıca yaklaşık 13 bin ABD Hava Kuvvetleri mensubu da Almanya’da konuşlu.
Trump’ın Almanya ve Avrupa’ya yönelik asker çekme tehdidi ise aslında yeni değil. Trump, ilk başkanlık döneminde de bunu Almanya ile yaşadığı anlaşmazlıklar sırasında sık sık dile getirmişti.
ABD’nin Almanya’daki askeri varlığı sadece Almanya, Avrupa veya NATO için büyük önem taşımıyor. ABD için de Almanya’daki bu mevcudiyet büyük bir öneme sahip.
Almanya’daki en önemli ABD üsleri hangileri?
ABD askerleri, Almanya’nın özellikle ülkenin güney ve güneybatısındaki yaklaşık 20 bölgeye dağılmış durumda. Küçük askeri merkez ve depolar da sayıldığında bu sayı 40’a yaklaşıyor.
Ramstein ve Spangdahlem
Rheinland-Pfalz eyaletindeki Ramstein Üssü ise ABD’nin kendi toprakları dışındaki en büyük hava üssü. Burası Ortadoğu, Afrika veya Doğu Avrupa’daki birliklere ekipman ve malzeme teminatı için lojistik bir merkez konumunda.
ABD Hava Kuvvetleri’nin Avrupa’daki ana karargâhı olan Ramstein, tüm Avrupalı NATO ortaklarının da hava sahasını gözetliyor. Ramstein’da ayrıca Ortadoğu’da kullanılan insansız hava araçları (İHA) için hayati önem taşıyan bir uydu röle istasyonu bulunuyor. Dünya’nın eğimi ABD’den doğrudan kontrolü engellemesi sebebiyle sinyaller ABD’den önce Ramstein’a, Ramstein uydu röle istasyonu aracılığıyla da Asya’daki İHA’lara iletiliyor.
Ramstein üssü Avrupa, Afrika veya Ortadoğu’dan yaralı askerlerin nakli ve hızla tedavilerinin başlaması bakımından da kilit konumunda. Bu bölgelerde yaralanan ABD askerleri önce Ramstein üssüne, buradan da hemen komşu kentte bulunan Landstuhl Bölgesel Tıp Merkezi’ne naklediliyor. Landstuhl’daki askeri tıp merkezi, ABD’nin yurt dışındaki en büyük askeri hastanesi. Bu iki tesis de askerler, sivil çalışanlar ve aileleri dahil 50 binden fazla ABD’liyi kapsayan Kaiserslautern Askeri Topluluğu’nun (KMC) bir parçası.
Landstuhl’un yaklaşık 120 kilometre kuzeybatısında, Almanya’daki ikinci büyük ABD hava üssü olan Spangdahlem bulunuyor. Spangdahlen, operasyonel bir muharebe üssü. Burada savaş ve kriz zamanlarında hızlı müdahale gücü olarak işlev görmesi planlanan ve yaklaşık 20 adet F-16 savaş uçağından oluşan bir “avcı filosu” konuşlu.
Filo, NATO’nun doğu kanadının güvenliğini sağlamaya hizmet ederken acil durumlarda karşı tarafın hava savunmasını etkisiz hale getirme konusunda uzman.
Stuttgart ve Wiesbaden
Ramstein ve Spangdahlem, ABD ordusunun “operasyonel yumrukları” sayılırken Stuttgart ve Wiesbaden’daki komutanlıklar da “stratejik beyni” olarak görülüyor.
Stuttgart kentinde hem ABD Avrupa Komutanlığı (EUCOM) hem de ABD Afrika Komutanlığı (AFRICOM) karargâhları bulunuyor. Avrupa ve Afrika’daki tüm ABD askeri faaliyetleri buradan yönetiliyor.
Wiesbaden’da da Avrupa ve Afrika’daki tüm ABD kara kuvvetlerinin karargâhları bulunmakta.
Burada ayrıca Ukrayna ordusu için Batılı ülkelerin temin ettiği silahların Kiev’e teslimatları ve Ukrayna askerlerine yönelik eğitim programları koordine ediliyor.
Grafenwöhr ve Hohenfels
Nürnberg’in doğusundaki bu iki Bavyera belediyesinde ise ABD ordusunun Avrupa’daki en önemli eğitim merkezi olan Müşterek Çok Uluslu Hazırlık Merkezi (JMRC) bulunuyor. Grafenwöhr, gerçek mühimmatla silah sistemleri eğitiminin yapıldığı, dünyanın en büyük ve en modern askeri eğitim alanlarından birine ev sahipliği yapıyor.
Hohenfels kentinde kurulu yapay köylerde de bazen sivillerin de fügüran olarak katılımıyla gerçekçi savaş senaryoları canlandırılıyor.
Bu iki bölgede ülkeler arası işbirliğini geliştirmek amacıyla her yıl binlerce NATO askeri eğitim alıyor.
Büchel
Rheinland-Pfalz’daki Büchel Hava Üssü ise ABD ve Almanya tarafından resmi olarak teyit edilmiş olmasa da Almanya’da kalan tek nükleer silah sahası kabul ediliyor.
Almanya, diğer Avrupa ülkeleri gibi, NATO’nun “nükleer paylaşım” olarak nitelenen programına dahil. Bu da ABD’nin Avrupa’da nükleer silahlar depoladığı ve acil bir durumda bunların Avrupalı NATO ortaklarının askeri uçaklarınca hedefe taşınacağı anlamına geliyor.
Stockholm Barış Araştırmaları Enstitüsü (SIPRI) gibi kuruluşlar, ABD’nin burada 15 ila 20 taktiksel atom bombası bulundurduğunu tahmin ediyor. Büchel Hava Üssü, Alman ordusunun özel eğitimli bir hava kuvvetleri filosu ile burada depolanan silahların bakımı ve onarımı için bir ABD mühimmat destek filosuna ev sahipliği yapmakta.
Almanya’da neden bu kadar çok ABD üssü var?
Bunun kökeni İkinci Dünya Savaşı sonrasında oluşan düzene dayanıyor. Müttefiklerin Nazi Almanyası’na karşı kazandığı zaferin ardından ülkenin batısı üç işgal bölgesine ayrılmıştı: İngiliz, Fransız ve ABD bölgeleri. Sonuncusu esas olarak Almanya’nın güneyi ve güneybatısını kapsıyordu. Bu yüzden ABD birlikleri bugün hâlâ burada yoğunlaşmış durumda.
Soğuk Savaş’ın başlamasıyla birlikte Batı Almanya, yenilmiş bir ülke olmaktan çıkıp ABD’nin müttefiki bir ülkeye dönüşmüştü. Federal Almanya Cumhuriyeti, Varşova Paktı’nın iki üyesi Doğu Almanya ve Çekoslovakya ile doğrudan sınırı olan bir cephe konumundaydı.
Hem Batı Almanlar hem de Amerikalılar, Sovyetler Birliği’ne karşı caydırıcılık görevi görecek kalıcı bir ABD askeri varlığına büyük önem verdi. Hatta 1985’te bir ara burada 250 binden fazla ABD askerinin konuşlandırıldığı kaydediliyor.
Berlin Duvarı’nın 1989/90’da yıkılmasından ve Sovyet rejiminin çöküşünden sonra da Almanya, stratejik konumu nedeniyle ABD için avantajlı kalmaya devam etti. Buradaki mevcut üsler, Ortadoğu ve Afrika operasyonlarını desteklemek ve Rusya’ya karşı NATO’nun doğu kanadını korumak için kullanıldı.
Üslerin ekonomik önemi ne kadar büyük?
ABD üslerinin bulunduğu bölgelerin belediyeleri için ABD askeri üsleri önemli bir ekonomik faktör. Üslerin çoğu kırsal bölgelerde bulunuyor ve buralarda ABD ordusu bölgedeki en büyük yatırımcı ve işveren konumunda.
Toplamda 10 binden fazla Alman sivil doğrudan ABD ordusu için çalışıyor; dolaylı olarak ise 70 binden fazla Alman sivilin istihdamı bu üslere bağlı. ABD, bu üsler için her yıl milyarlarca euro yatırım yapıyor.
Sadece Kaiserslautern Askeri Topluluğu, bölge ekonomisine yılda ortalama 3,5 milyar euro katkı sağlıyor.
