Almanya’da yürütülen geniş kapsamlı bir soruşturma, Avrupa Birliği yaptırımlarına rağmen Rusya’ya gönderilen çift kullanımlı teknolojilerde Türkiye’nin “geçiş güzergâhı” olarak kullanıldığı iddialarını gündeme taşıdı. Soruşturmanın merkezinde “aktarma merkezi” olarak kullanıldığı iddia edilen Türk şirket MR Global var. MR Global, Avrupa Birliği'nin 20. Yaptırım Paketi içinde yer alan Türk şirketlerden biri.
Almanya merkezli bir soruşturmada Rusya yaptırımlarının Türkiye üzerinden delindiği iddiası gündeme taşındı. Söz konusu soruşturma dosyalarında, Batı yaptırımlarını delerek Rusya’ya teknoloji taşıyan ağda Türkiye’nin kilit “geçiş ülkesi” olarak kullanıldığı iddia edildi.
Soruşturmaya göre Avrupa’dan alınan hem sivil hem askeri amaçla kullanılabilecek elektronik parçalar, sensörler, dönüştürücüler, rulmanlar ve ölçüm cihazları doğrudan Rusya’ya gönderilmiyordu. Bunun yerine sevkiyatlar çoğu zaman önce Türkiye’ye yönlendiriliyor, ardından kısa süre içinde Rusya’ya aktarılıyordu.
Soruşturmada adı geçen Türk şirketlerinden biri MR Global oldu. Alman savcılarına göre şirket resmi alıcı gibi görünse de pratikte bir “aktarma merkezi” işlevi gördü. Böylece ürünlerin gerçek nihai kullanıcılarının Rusya’daki kurumlar olduğu gizlenmeye çalışıldı.
Politico ve EUToday’de yayımlanan soruşturma dosyalarına göre Alman savcıları, Lübeck merkezli “Global Trade” adlı şirketin, Rusya’nın savunma sanayisine Avrupa teknolojisi sağlamak için kullanılan bir tedarik ağına dönüştürüldüğünü öne sürdü.
Soruşturmanın merkezinde Alman-Rus iş insanı Nikita S. bulunuyor. Alman polisi, gümrük birimleri ve dış istihbarat servisi BND’nin dört yıl süren takibi sonrası Lübeck’te gözaltına alınan Nikita S.’nin, toplam değeri 30 milyon euroyu aşan yaklaşık 16 bin sevkiyatı organize ettiği iddia ediliyor.
Soruşturma dosyalarına göre Alman makamları, Avrupa Birliği’nden çıkan ürünlerin Türkiye üzerinden kısa süre içinde Rusya’ya ulaştırıldığını, bazı sevkiyatlarda AB’den çıkış ile Rusya’ya giriş arasındaki sürenin yalnızca 5 ila 10 gün olduğunu belirtti.
Dosyalarda adı geçen Türk şirketlerinden MR Global’in resmi alıcı gibi gösterildiği ancak fiiliyatta bir “aktarma noktası” olarak çalıştığı öne sürüldü.
Avrupa Birliği, geçen ay Ukrayna’ya yönelik 106 milyar dolarlık kredi paketinin önünü açarken, Rusya’yı hedef alan şimdiye kadarki en kapsamlı 20. yaptırım paketini yürürlüğe koydu. Paket içinde Türkiye merkezli de olmak üzere 60 uluslararası ticaret şirketi yaptırım listesine eklendi. MR Global işte bu Türkiye merkezli şirketlerden biri.
Aynı kapsamda Rus kripto varlık hizmet sağlayıcıları, “RUBx” sabit coin’i ve Rusya Merkez Bankası destekli dijital rublenin kullanımına tam sektörel yasak getirildi. Üçüncü ülkeler üzerinden Rusya’ya fon aktarımı sağlayan tüm ödeme kuruluşları da engellendi. Aynı kapsamda Avrupa Birliği limanlarına girişi ile bakım hizmeti alması tamamen yasaklanan gemi sayısı 632’ye ulaştı.
