Almanya’da 2027’den itibaren Jobcenter’ların Bürgergeld alanları erken emekliliğe zorlayabilmesi gündemde. Yüzde 14,4’e varan ömür boyu maaş kesintisi riski bulunuyor.
2027’den itibaren Almanya’da Bürgergeld alan ve 63 yaşını dolduran kişiler için kritik bir değişiklik gündeme gelebilir. Mevcut yasal korumanın süresinin dolmasıyla birlikte Jobcenter’ların, belirli şartları taşıyan kişileri erken emekliliğe zorlayabilmesinin önü yeniden açılacak.
Bu durum özellikle uzun yıllar sigorta primi ödemiş ancak emeklilik yaşını henüz doldurmamış vatandaşları ilgilendiriyor. En az 35 yıllık yasal emeklilik sigortası bulunan kişiler, Jobcenter tarafından emeklilik başvurusu yapmaya yönlendirilebilecek. Erken emeklilik nedeniyle maaşlarda yüzde 14,4’e kadar kesinti oluşabileceği belirtiliyor. Üstelik bu kesinti geçici değil, ömür boyu devam ediyor.
Şu anda yürürlükte bulunan düzenleme, Jobcenter’ın kişileri istemedikleri halde erken emekliliğe sevk etmesini engelliyor. Ancak bu koruma 31 Aralık 2026 tarihinde sona erecek. Federal Meclis yeni bir adım atmazsa, daha önce Hartz IV döneminde uygulanan sistem yeniden devreye girecek.
Yasal dayanak olarak gösterilen Sosyal Güvenlik Kanunu’nun 12a maddesi, Bürgergeld alan kişilerin önce diğer gelir kaynaklarını kullanmasını zorunlu tutuyor. Bu kapsamda yaşlılık aylığı da öncelikli gelir kaynakları arasında yer alıyor.
Daha önce tartışmalara neden olan bu uygulama 2023 yılında geçici olarak askıya alınmıştı. Ancak sürenin dolmasıyla birlikte Jobcenter’ların yeniden yazılı bildirim göndererek emeklilik başvurusu talep edebileceği ifade ediliyor.
Kuruma rağmen başvuru yapılmaması durumunda ise süreç daha da ileri taşınabiliyor. Sosyal Güvenlik Kanunu’nun 5. maddesinin 3. fıkrası kapsamında Jobcenter, kişinin onayı olmadan emeklilik başvurusunu doğrudan kendisi yapabiliyor.
Federal Sosyal Mahkeme’nin 19 Ağustos 2015 tarihli kararı da bu yetkiyi hukuka uygun bulmuştu. Mahkeme, Jobcenter’ın kişinin ihtiyaç durumunu sona erdirdiği gerekçesiyle erken emeklilik başvurusunda bulunabileceğine hükmetmişti.
Ancak aynı mahkeme önemli bir sınıra da dikkat çekti. Jobcenter’ın her dosyayı ayrı değerlendirmesi ve verdiği kararı kişisel durum dikkate alınarak ayrıntılı biçimde gerekçelendirmesi gerekiyor. Standart metinle gönderilen yazılarda kişisel inceleme yapılmadığı anlaşılırsa, itiraz sürecinde bunun ciddi bir hukuki dayanak oluşturabileceği belirtiliyor.
Mevcut düzenlemelerde erken emekliliğe karşı koruma sağlayan beş ayrı istisna bulunuyor. İşsizlik parası I alan ve ek olarak Bürgergeld desteği kullanan kişiler bu korumadan yararlanıyor.
Ayrıca kısa süre içinde kesintisiz tam emeklilik hakkına ulaşacak olanların da düşük maaşlı erken emekliliğe zorlanamayacağı belirtiliyor. Sigortalı çalışanlar ya da işe başlayacağı resmi olarak kanıtlanabilen kişiler için de aynı koruma geçerli.
En dikkat çekici istisna ise düşük emekli maaşı nedeniyle sosyal yardıma muhtaç hale gelecek kişilerle ilgili. Eğer erken emeklilik sonrası alınacak maaş sosyal yardım düzeyinin altında kalıyorsa, Jobcenter’ın zorunlu emeklilik işlemi başlatamaması gerekiyor.
Karşılaştırmanın nasıl yapılacağına ilişkin değerlendirmelerde, normal emeklilik yaşında alınacak tahmini maaşın yüzde 70’i mevcut Bürgergeld ihtiyacının altında kalıyorsa zorunlu erken emekliliğin uygulanamayacağı ifade ediliyor. Uzmanlara göre Jobcenter’ın bu hesabı resmi yazı göndermeden önce yapmak zorunda olduğu belirtiliyor.
