Yapay zeka araçlarının eğitimde yaygınlaşması, "kolaycılık" ve "bilişsel tembellik" tartışmalarını da beraberinde getirdi.
OECD (Ekonomik İşbirliği ve Kalkınma Örgütü), ChatGPT ve benzeri araçların öğrencilerin temel yetkinliklerini zayıflatabileceği konusunda ciddi bir uyarı yayımladı. Yapay zeka uzmanı Profesör Ute Schmid ise bu durumu, teknolojinin kendisinden ziyade nasıl kullanıldığıyla ilişkilendiriyor.
OECD’nin eğitim analizlerine göre, öğrencilerin ödev hazırlama veya problem çözme süreçlerinde doğrudan yapay zekaya yönelmesi, bazı kritik becerilerin körelmesine neden olabilir. Özellikle:
Eleştirel düşünme: Bilginin doğruluğunu sorgulamadan kabul etme eğilimi.
Yazma becerisi: Bir düşünceyi kendi cümleleriyle inşa etme yeteneğinin kaybı.
Problem çözme: Sonuca giden yoldaki zihinsel çabanın ortadan kalkması.
Yapay zeka profesörü Ute Schmid, meselenin “aptallaşmak” değil, “yöntem değiştirmek” olduğunu savunuyor. Schmid’e göre, yapay zeka bir “ikame” (yerine koyma) aracı olarak değil, bir “destek” aracı olarak kullanılmalı.
Schmid, eğitimin odağının artık “Yapay Zeka Okuryazarlığı” (AI Literacy) olması gerektiğini vurguluyor. Eğer bir çocuk ChatGPT’ye sadece “bu soruyu çöz” diyorsa, bu bir gerilemedir; ancak “bu çözümü bana açıkla ve alternatif yollar sun” diyorsa, bu bir gelişimdir.
Haberin detaylarında öne çıkan bir diğer nokta ise sınav ve değerlendirme sistemlerinin değişmesi zorunluluğu. Sadece “bilgiyi geri çağırma” üzerine kurulu sınavlar, yapay zeka çağında anlamını yitiriyor. Bunun yerine, bilginin nasıl analiz edildiği ve yapay zekanın sunduğu verinin nasıl denetlendiği ön plana çıkmalı.
Yapay zeka, tıpkı hesap makinesinin matematik eğitimine girişi gibi bir dönemden geçiyor. İlk başta “hesap yapmayı unutacaklar” denmişti, ancak bugün karmaşık mühendislik hesapları bu araçlar sayesinde yapılabiliyor. Önemli olan, temel becerileri kaybetmeden bu teknolojiyi bir kaldıraç olarak kullanabilmek.
