AB’nin yeni dijital sınır sistemi EES, Hırvatistan’a giden AB dışı yolcular için havalimanlarında uzun kuyruklara neden oldu. Bazı Avrupa ülkeleri uygulamayı ertelemeye başladı.
Yaz sezonunda Hırvatistan’a gitmeyi planlayan ve AB pasaportu taşımayan yolcuları sınır kapılarında uzun bekleme süreleri bekliyor. Avrupa Birliği’nin yeni dijital sınır kontrol sistemi nedeniyle özellikle havalimanlarında ciddi yoğunluk yaşanırken, uygulamanın turizm sezonunun ortasında devreye alınması tartışmaları da beraberinde getirdi.
AB’nin Entry-Exit Sistemi (EES) 12 Ekim 2025 itibarıyla kademeli olarak uygulanmaya başladı. Almanya’daki havalimanlarında sistemin tam kapasiteyle kullanılmasına ise Nisan 2026’da geçildi. Alman Federal Havacılık Dairesi’nin verdiği bilgilere göre, AB ve Schengen bölgesi dışından gelen yolcular artık dijital olarak kayıt altına alınıyor. Parmak izi ve yüz taramasıyla çalışan sistem, pasaportlara vurulan klasik giriş-çıkış damgalarının yerini alıyor.
Yeni düzenlemenin amacı, yabancı ziyaretçilerin 180 günlük süre içinde en fazla 90 gün kalma kuralına uyup uymadığını otomatik şekilde takip etmek. Yetkililer, yolculara sınır kontrolleri için ekstra zaman ayırmaları yönünde uyarıda bulunuyor.
Havalimanlarında kuyruklar uzadı
Berlin, Köln ve Hahn havalimanlarında bekleme sürelerinin şimdiden bir ila iki saati aştığı belirtiliyor. Sektör kaynaklarına göre yoğunluğun temel nedenleri arasında personel eksikliği, yeterli kontrol kioskunun bulunmaması ve zaman zaman yaşanan sistem arızaları yer alıyor.
Ryanair de uygulamaya tepki gösteren şirketler arasında. Havayolu şirketi, Alman makamlarının yeterli altyapı ve personel hazırlığını yapmadığını savundu. Ryanair Operasyon Direktörü Neal McMahon, yaşanan tabloyla ilgili şu ifadeleri kullandı:
“Avrupa’daki hükümetler yılın en yoğun seyahat döneminde tam hazır olmayan bir bilişim sistemini devreye almaya çalışıyor. Bunun bedelini ise saatlerce pasaport kontrolü sırasında bekleyen ve bazı durumlarda uçuşunu kaçıran yolcular ödüyor”
Şirketin, aralarında Almanya İçişleri Bakanı Alexander Dobrindt’in de bulunduğu 29 EES ülkesine resmi yazı göndererek sistemin eylül ayına kadar askıya alınmasını istediği aktarıldı. Talebin dayanağı olarak ise AB’nin 2025/1534 sayılı düzenlemesi gösterildi.
Bazı ülkeler geri adım attı
Yunanistan’ın İngiliz turistler için EES uygulamasını yaz sezonu sonrasına ertelediği belirtilirken, İtalya’da da benzer sorunların yaşandığı ifade ediliyor. Portekiz ise kuyrukların aşırı uzadığı durumlarda yolcuları yeniden klasik pasaport damgasıyla geçirmeye başladı.
Seyahat şirketi Holiday Extras’tan Seamus McCauley, turistlerin gecikme yaşanmayan ülkelere yönelmeye başladığını söyledi. “Bir destinasyonda gecikme yaşanmıyorsa, yolcular doğal olarak orayı tercih edecektir” değerlendirmesinde bulundu.
Hırvatistan gelişmeleri izliyor
Hırvatistan yönetimi şu ana kadar uygulamada resmi bir değişikliğe gitmedi. Ancak bölgedeki gelişmelerin yakından takip edildiği belirtiliyor. Özellikle AB dışından gelen turist sayısındaki artış nedeniyle sınır geçişlerinde yaşanacak aksaklıkların ülkenin turizm gelirlerini etkileyebileceği değerlendiriliyor.
Haberde, Brüksel’in sistemi askıya alan ülkelere karşı sınırlı yaptırım gücüne sahip olduğuna da dikkat çekildi. Olası cezaların, turizm akışının kesintisiz devam etmesinden elde edilen ekonomik kazancın gerisinde kalacağı ve hukuki süreçlerin aylar sürebileceği ifade ediliyor.
EES uygulaması üzerinden ön kayıt yapılmasının ise bekleme süresini azaltabileceği kaydediliyor. Hırvatistan’ın sistemi yaz yoğunluğu başlamadan önce askıya alıp almayacağına ilişkin kararın önümüzdeki haftalarda netleşmesi bekleniyor.
