Avrupa Birliği, zarar gören doğal alanları yeniden canlandırmak için kapsamlı bir sürece girdi. AB ülkelerinin hazırladığı ulusal restorasyon planları Avrupa Komisyonu’na sunulurken, 2030 yılına kadar Avrupa’nın kara ve deniz alanlarının en az yüzde 20’sinde doğayı iyileştirici önlemler uygulanması hedefleniyor. Almanya da hazırladığı ulusal planla sürece dahil oldu.
Avrupa Birliği’nde ormanlardan nehirlere, sulak alanlardan denizlere kadar zarar gören ekosistemlerin yeniden canlandırılması için yeni dönem başladı.
2024 yılında yürürlüğe giren AB Doğa Restorasyon Tüzüğü kapsamında üye ülkeler, hazırladıkları taslak ulusal restorasyon planlarını Avrupa Komisyonu’na sundu. Planlar, ülkelerin 2030’a kadar belirlenen hedeflere nasıl ulaşacağını ortaya koyarken, 2040 ve 2050 yıllarına yönelik uzun vadeli yol haritalarını da içeriyor.
2030 HEDEFİ: AVRUPA’NIN EN AZ YÜZDE 20’Sİ
AB’nin hedefi oldukça kapsamlı. Restorasyon önlemlerinin 2030 yılına kadar Birliğin kara ve deniz alanlarının en az yüzde 20’sini kapsaması öngörülüyor. 2050 yılına gelindiğinde ise restorasyona ihtiyaç duyan tüm ekosistemlerin kapsama alınması amaçlanıyor.
Avrupa Komisyonu verilerine göre AB’deki habitatların yüzde 81’i kötü durumda. Arı ve kelebek türlerinin yaklaşık üçte birinin popülasyonunda da azalma görülüyor.
Doğanın yeniden canlandırılması aynı zamanda ekonomik açıdan da önemli görülüyor. Avrupa Komisyonu, doğa restorasyonuna yatırılan her 1 avronun 4 ila 38 avro arasında ekonomik fayda sağlayabileceğini belirtiyor.
ALMANYA DA ULUSAL PLANINI HAZIRLADI
AB’nin en büyük ülkesi Almanya da yeni düzenleme kapsamında kendi Ulusal Restorasyon Planı’nı hazırladı.
Almanya Federal Çevre Bakanlığı, planın ilk taslağını 25 Nisan 2026’da kamuoyuna açtı. Haziran sonuna kadar süren katılım döneminde yaklaşık 7 bin görüş ve öneri alındı. Almanya’nın plan takvimine göre taslak Eylül 2026’da Avrupa Komisyonu’na gönderilirken, nihai planın Eylül 2027’ye kadar tamamlanması öngörülüyor.
Almanya’nın planında ormanlar, tarım alanları, nehirler, sulak alanlar, deniz ekosistemleri ve şehirlerdeki doğal alanlar önemli yer tutuyor.
25 BİN KİLOMETRE NEHİR YENİDEN SERBEST AKACAK
AB’nin dikkat çeken hedeflerinden biri de Avrupa’daki nehirlerle ilgili.
2030 yılına kadar barajlar ve benzeri engeller nedeniyle doğal bağlantısı kesilmiş nehirlerde çalışmalar yapılması ve en az 25 bin kilometrelik nehir bölümünün yeniden serbest akışlı hale getirilmesi hedefleniyor.
Bunun yanı sıra kentlerdeki yeşil alanların ve ağaç örtüsünün korunması, orman ekosistemlerinin güçlendirilmesi, tarım alanlarındaki biyolojik çeşitliliğin artırılması ve kurutulmuş turbalıkların yeniden canlandırılması planlanıyor.
SEL, KURAKLIK VE SICAK HAVA DALGALARINA KARŞI DOĞAL KORUMA
Doğa restorasyonu yalnızca bitki ve hayvan türlerini korumayı amaçlamıyor. AB, sağlıklı ekosistemleri iklim değişikliğinin etkilerine karşı önemli bir savunma aracı olarak değerlendiriyor.
Sulak alanların taşkınların etkisini azaltması, sağlıklı ormanların karbon depolaması, doğal toprakların suyu daha iyi tutması ve kentlerdeki yeşil alanların aşırı sıcakların etkisini hafifletmesi bekleniyor.
Avrupa Komisyonu, doğanın yeniden canlandırılmasının kuraklık, sıcak hava dalgaları, seller ve orman yangınlarına karşı Avrupa’nın dayanıklılığını artıracağını belirtiyor.
AVRUPA KOMİSYONU ÜLKELERİN PLANLARINI İNCELEYECEK
Üye ülkeler tarafından hazırlanan taslaklar şimdi Avrupa Komisyonu tarafından Avrupa Çevre Ajansı’nın desteğiyle değerlendirilecek.
Komisyonun görüşlerinin ardından ülkeler planlarında gerekli düzenlemeleri yaparak nihai ulusal restorasyon planlarını hazırlayacak.
AB böylece yalnızca doğayı korumayı değil, geçmiş yıllarda zarar gören ekosistemleri aktif biçimde yeniden canlandırmayı hedefleyen uzun vadeli bir sürece girmiş olacak.
