Bazı insanlar gece yatağa girmez, bazıları ise sabah yataktan en iyi şekilde kalkar. Peki iki kronotipin beyin performansında farklılıklar var mı?
Kronobiyolojide baykuşlar ve tarlakuşları arasında bir ayrım yapılır. Baykuşlar gece kuşudur, akşamları yatağa girmekte zorlanırlar ve buna bağlı olarak sabahları yataktan kalkmakta da zorlanırlar. Öte yandan tarlakuşları da sabahçıdır. Erken kalkmayı severler ama aynı zamanda akşamları daha erken yorulurlar.
26 bin kişiyi analiz ettiler
Imperial College London’daki araştırmacılar şimdi gece kuşlarının ve erken kalkanların bilişsel yeteneklerinin ve performanslarının farklı olup olmadığını araştırdılar. Bunu yapmak için zeka, düşünme yeteneği, tepki süresi ve hafıza testlerini tamamlayan 26.000’den fazla kişinin verilerini analiz ettiler. Sonuçları, deneklerin kendi uyku süreleri ve yatma zamanları hakkında verdikleri bilgilerle ilişkilendirdiler. Çalışmaya katılanlar kendilerini gece insanı mı yoksa sabah insanı mı olarak gördüklerini, yani sabahları mı yoksa akşamları mı daha zinde ve üretken hissettiklerini kendileri değerlendirdiler.
Şaşırtıcı sonuç: her iki kronotipe de ait olmayan gece kuşları ve “orta uykucular” testlerde erken kalkanlara göre önemli ölçüde daha iyi performans gösterdi. Sonuncular sürekli olarak en düşük değerleri gösterdi.
İlginç sonuçlar
Basın bülteninde şu ifadeler yer alıyor:
“Akşamcılar ya da baykuşlar bir grupta sabahçılardan yaklaşık yüzde 13,5, diğer bir grupta ise sabahçılardan yüzde 7,5 daha yüksek puan aldı. İkisinin karışımı olan orta uykucular da daha iyi performans göstermiş ve iki grupta sabahçılardan yaklaşık %10,6 ve %6,3 daha yüksek puanlar almıştır.”
Araştırmacılar analizlerinde yaş, cinsiyet, sigara ve alkol tüketiminin yanı sıra kalp hastalığı ve diyabet gibi kronik hastalıkların varlığı gibi diğer sağlık ve yaşam tarzı faktörlerini de dikkate aldı. Ancak sonuç sabit kaldı.
Çalışmanın yazarlarından Dr. Raha West şöyle açıklıyor:
“Çalışmamız, akşamları doğal olarak daha aktif olan yetişkinlerin (‘akşam insanları’ olarak adlandırdığımız) bilişsel testlerde ‘sabah insanlarına’ göre daha iyi performans gösterme eğiliminde olduğunu ortaya koydu. Bu kronotipler sadece kişisel tercihler değil, aynı zamanda bilişsel işlevlerimizi de etkileyebilir.”
Yedi ila dokuz saat uyku idealdir
Ancak araştırmacılar, bireysel biyoritm bunun için çok karmaşık olduğundan, sabah insanının basitçe akşam insanına dönüştürülemeyeceğini açıkça belirtiyorlar.
Ancak bilim insanları başka bir şey daha buldu: Gecede yedi ila dokuz saat uyku, hafıza, düşünme yeteneği ve bilgi işleme hızı gibi beyin ve bilişsel işlevler için idealdir.
Buna karşılık, yedi saatten az veya dokuz saatten fazla uykunun açıkça zararlı bir etkisi vardır.
