Sağ kalan eşin miras hakkı eşinin ölüm tarihine göre değişir

Miras Hukukunun önemli problemlerinden biri de mirasçılar arasında miras paylarının belirlenmesidir. Zira miras bırakanın ölüm anında yürürlükte olan kanuna göre mirasçılık ve miras payları belirlenmekte, kanunlar da devamlı değişmektedir.

Miras hukukuna göre kimlerin yasal mirasçı olabileceğini ve bunların paylarının nasıl belirlendiğini daha önceki bir köşe yazımızda ayrıntılı bir şekilde izah etmiştik. (*) Bu yasal mirasçılardan biri de miras bırakanın ölümü anında sağ kalan resmi nikahlı eşi.

Ancak miras bırakanın ölümü anında mirasçısı sağ kalan eş bakımından kanunlardaki çeşitli dönemlerde yapılan değişiklikler sebebiyle miras bırakanın ölüm tarihine göre farklı uygulamalar bulunuyor. Bu hususta sağ kalan eşin ve dolayısıyla diğer mirasçıların mirasçılık durumları üç döneme göre değişmektedir.

Miras bırakan 23.11.1990 tarihinden önce ölmüş ise

Bu dönemde yürürlükte olan 743 sayılı Türk Kanunu Medenisinin sağ kalan eşin mirasçılığını düzenleyen 444. maddesi 23.11.1990 tarihinde yürürlüğe giren 14.11.1990 tarih ve 3678 sayılı Kanunun 10. maddesi ile değiştirildi. Buna göre 23.11.1990 tarihinden önce vefat edenin sağ kalan eşi;

  • Altsoyu (Çocukları, torunları) ile birlikte mirasçı olursa miras hakkı seçimlik olup; isterse mirasın 1/2‘nin intifa hakkını, isterse 1/4’nün mülkiyetini alır.
  • Mirasçının anne ve babası veya bunların altsoyu (kardeşleri, kardeşlerinin çocuk ve torunları) ile mirasçı olması durumunda ise, mirasın 1/4‘nün mülkiyeti ile birlikte 1/2‘sinin intifa hakkını, yani her ikisini aynı anda alır.
  • Büyük baba ve büyük annei veya bunların altsoyları (dayı, amca, hala, teyze gibi) ile birlikte mirasçı olması halinde, mirasın 1/2’sinin mülkiyeti ile beraber 1/4‘nün intifa hakkına aynı anda ve bunlar da yoksa bütün mirasın mülkiyetine sahip olur.

Miras bırakan 23.11.1990 – 01.01.2002 tarihleri arasında ölmüş ise

Yukarıda bahsettiğimiz kanun değişikliği ile 01.01. 2002 tarihinde yürürlüğe giren 4721 sayılı Türk Medeni Kanunu’nun yürürlüğe girdiği tarihe kadar yani 23.11.1990 – 01.01.2002 tarihleri arasında miras bırakan vefat etmiş ise sağ kalan eşi;

  • Miras bırakanın altsoyu ile birlikte mirasçı olursa, mirasın 1/4’ünü,
  • Miras bırakanın anne ve baba veya bunların altsoyu (kardeşleri, kardeşlerinin çocuk ve torunları) ile birlikte mirasçı olursa mirasın 1/2’sini,
  • Miras bırakanın büyükbaba veya büyük annesi ile birlikte mirasçı olursa mirasın 3/4‘ünü alır.
  • Bunlar da yoksa mirasın tümü eşe kalır.

Dikkat edilirse bu tarihler arasında vefat eden miras bırakanın sağ kalan eşinin intifa hakkı gibi seçimlik hakkı bulunmadığı gibi miras bırakanın dayı, amca, hala, teyze gibi büyük anne ve büyük babasının altsoyu olanlar da mirasçılık sıfatına sahip olamıyorlar.

Miras bırakan 01.01.2002 tarihinden sonra ölmüş ise

01.01.2002 tarihinden itibaren yürürlüğe giren ve halen yürürlükte olan 4721 sayılı Türk Medeni Kanunu’nun 499. maddesine göre bu tarihten sonra vefat eden miras bırakanın sağ kalan eşinin yasal miras payı, birlikte bulunduğu zümreye göre belirleniyor. Buna göre sağ kalan eşe;

– Miras bırakanın altsoyu (Çocukları, torunları) ile birlikte mirasçı olursa, mirasın 1/4’ü,

– Miras bırakanın ana ve babasıyla veya bunların altsoyu (kardeşleri, kardeşlerinin çocuk ve torunları) ile mirasçı olması durumunda ise mirasın 1/2’si,

– Miras bırakanın büyük ana ve büyük babaları ve onların çocukları (dayı, amca,

hala, teyze gibi) ile birlikte mirasçı olursa, mirasın 3/4’ü, bunlar da yoksa mirasın tamamı kalır.

Görüldüğü gibi 01.01.2002 tarihinden sonra vefat edenin sağ kalan eşi ile birlikte miras bırakanın dayı, amca, hala, teyze gibi büyük ana ve büyük babasının altsoylarının tekrar miras hakkı olmaktadır.

(*)https://panorama-news.de/yazarlar/avukat-serif-yilmaz/kimlerin-mirasci-olacagi-ve-miras-paylari/

- Reklam -
Önceki İçerikŞampanya şişesinde 2 milyon euroluk kokain
Sonraki İçerikGece kulübüne silahlı saldırı: 2 kişi öldü

YORUM YAZ

Lütfen yorumunuzu girin!
Lütfen Adınızı yazınız.

11 + 19 =