Almanya’da kira yardımı (Wohngeld) alan bir hanede biri yurt dışında çalışıyorsa, o kişinin maaşı da büyük ihtimalle hesaba girer. Vergisi başka ülkede ödense bile. Öte yandan 2027'de Wohngeld’de kesintiler bekleniyor. Başvurusunu bu yıl içinde yapanlar kısmen korunabilir.
Wohngeld hesaplanırken evde yaşayan herkesin geliri birlikte değerlendiriliyor. Belediyelerin resmi başvuru açıklamalarına göre, örneğin başka bir yerde çalıştığı için evde sürekli bulunmayan kişiler de hane üyesi sayılıyor. Belirleyici olan “yaşam ilişkilerinin merkezi” (Mittelpunkt der Lebensbeziehungen).
Bir kişinin yalnızca tek bir yaşam merkezi olabilir. Mahkemeler bunun neresi olduğuna bakarken kişinin ağırlıklı olarak hangi evi kullandığını, aile ve kişisel bağlarının nerede olduğunu birlikte değerlendiriyor.
Pratikte:
Evet. Wohngeld Yasası’nın 14. maddesine göre yıllık gelirin temeli, Gelir Vergisi Yasası’ndaki gelirler. Yasa buna ayrıca belirli yabancı gelirleri de ekliyor. Bunların en yaygın örneği, Çifte Vergilendirmeyi Önleme Anlaşması sayesinde Almanya’da vergiden muaf olan gelirler.
Yani maaşın vergisi orada ödendiği için Almanya’da vergi alınmıyorsa bile, Wohngeld hesabında bu maaş gelir sayılabiliyor.
Emekli maaşı, dul ve yetim aylığı gibi ödemeler de Almanya’dan gelse yurt dışından gelse gelire dahil. Bu kural Türkiye’den emekli maaşı alıp Almanya’da yaşayanlar için de geçerli.
Wohngeld hesabında brüt gelirin tamamı esas alınmıyor. Bewilligungszeitraum denilen onay süresi içinde gelir vergisi, yasal sağlık ve bakım sigortası primi veya yasal emeklilik sigortası primi ödenmesi bekleniyorsa, her biri için gelirden yüzde 10 düşülüyor. Üçü de ödeniyorsa toplam indirim yüzde 30 oluyor.
Yurt dışında çalışanlar için önemli bir ayrıntı: Yasal sigorta primi ödemeyen ama aynı amaca hizmet eden kamu veya özel bir sigortaya düzenli prim ödeyen kişiler de bu indirimden yararlanabiliyor. Yurt dışındaki sağlık ya da emeklilik sigortasına prim ödüyorsanız, bunu mutlaka belgelerle bildirin. Unutulan bir kutucuk yüzde 10 daha az indirim, yani daha az Wohngeld demek.
Basit bir örnek (rakamlar sadece açıklama amaçlı):
| Yıllık | |
| Yurt dışındaki brüt maaş | 30.000 € |
| Götürü masraf payı düşüldükten sonra | yaklaşık 28.770 € |
| Vergi + sağlık + emeklilik için %30 indirim | −8.631 € |
| Wohngeld için esas alınan gelir | yaklaşık 20.140 € |
Kesin hesabı Wohngeld dairesi yapar. Bakanlığın resmi Wohngeld hesaplayıcısıyla kabaca bir tahmin de yapabilirsiniz.
2027’de Wohngeld’de kesinti kapıda
Wohngeld normalde iki yılda bir kiralara ve fiyatlara göre artırılıyor. Hükümet bu kez farklı bir yol izlemek istiyor. Yasa tasarısına göre 1 Ocak 2027’de yapılması gereken artış yapılmayacak. Ayrıca kalıcı ısınma payı yarıya indirilecek. Tek kişilik bir hane için bu pay aylık 96 eurodan 48 euroya düşecek. Hesaplama formülü de değişiyor. Yeni formülle gelir arttıkça Wohngeld eskisinden daha hızlı azalacak.
Hükümet bu sayede 2027’de yaklaşık 1,156 milyar euro, 2028’de yaklaşık 1,486 milyar euro tasarruf etmeyi hedefliyor. Almanya Kiracılar Birliği (Mieterbund) kesintilere tamamen karşı çıkıyor. Eyaletler de, daha fazla hanenin temel gelir desteğine (Grundsicherung) muhtaç kalabileceği uyarısında bulundu.
Henüz kesinleşmedi. Bundestag tasarıyı 9 Ekim’de ilk okumada görüştü ve komisyonlara gönderdi. Yasanın yürürlüğe girmesi için Bundestag’ın onaylaması ve Bundesrat’ın da onay vermesi gerekiyor.
Bu yıl başvurmak avantajlı olabilir: Tasarıdaki bir geçiş kuralına göre, Aralık 2026 için Wohngeld hakkı olanlar onay süresinin sonuna kadar daha yüksek tutarı almaya devam edecek. Wohngeld alıp alamayacağını düşünenler başvurusunu Aralık’tan önce yapmalı.
Kısacası: Gelirin hangi ülkede kazanıldığı ya da vergisinin nerede ödendiği değil, kişinin yaşam merkezinin Almanya’daki ev olup olmadığı önemli. Durum karmaşıksa en doğru bilgiyi belediyenin Wohngeld dairesi (Wohngeldstelle) verir.
Hazırlayan: Panorama-News – Kaynaklar: Wohngeldgesetz (WoGG), belediye başvuru açıklamaları, Deutscher Mieterbund, finanz.de, nord24
