Almanya siyasetinde tarihi bir gelişme yaşandı.
Sachsen-Anhalt Eyalet Meclisi’nin 6 Ekim 2026 tarihinde gerçekleştirilen kurucu oturumunda, Almanya için bir ilk gerçekleşti. AfD’li Tobias Rausch, Sachsen-Anhalt Eyalet Meclisi Başkanı seçildi. Böylece AfD, Federal Almanya Cumhuriyeti tarihinde ilk kez bir eyalet parlamentosunun başkanlık makamını elde etmiş oldu. Gelişme, Almanya’da aşırı sağın siyasi sistem içerisindeki yükselişinin yeni bir aşamaya ulaştığı şeklinde değerlendiriliyor.
Rausch, gizli gerçekleştirilen seçimde 82 geçerli oyun 48’ini aldı. 29 milletvekili kendisine karşı oy verirken, 5 milletvekili çekimser kaldı. AfD’nin eyalet meclisinde 39 sandalyesi bulunuyor. Dolayısıyla Rausch’un aldığı 48 oy, yalnızca kendi partisinin oylarıyla açıklanamayacak bir sonuç ortaya çıkardı.
AfD için Almanya çapında tarihi ilk
Tobias Rausch’un seçilmesi, yalnızca Sachsen-Anhalt açısından değil, federal Almanya siyaseti açısından da sembolik öneme sahip.
AfD daha önce çeşitli eyalet parlamentolarında güçlü sonuçlar elde etmiş, bazı eyaletlerde en büyük siyasi parti konumuna yükselmişti. Ancak şimdiye kadar bir eyalet parlamentosunun başkanlık makamını elde edememişti.
6 Ekim’deki seçimle birlikte bu durum değişti. Rausch, Almanya’da AfD’nin ilk eyalet parlamentosu başkanı oldu. Bu nedenle seçim, İkinci Dünya Savaşı sonrasındaki Almanya’nın siyasi tarihinde aşırı sağın parlamenter kurumlardaki konumu açısından önemli bir dönüm noktası olarak değerlendiriliyor.
48 oy nereden geldi?
Seçimin en fazla tartışılan noktalarından biri Rausch’un aldığı 48 oy oldu.
AfD’nin 39 sandalyesinin yanında, BSW’nin beş milletvekili Rausch’u destekleyeceğini önceden açıklamıştı. Böylece AfD ve BSW’nin toplam sandalye sayısı 44’e ulaşıyordu.
Ancak Rausch 48 oy aldı.
Bu durum, en az dört milletvekilinin AfD ve BSW dışından da Rausch lehine oy kullanmış olabileceği tartışmasını beraberinde getirdi. Seçim gizli yapıldığı için hangi milletvekillerinin Rausch’a oy verdiği resmi olarak açıklanmadı.
Özellikle CDU’nun tutumu dikkat çekti. CDU parti yönetimi milletvekillerine Rausch’a karşı oy kullanmak yerine çekimser kalmaları yönünde tavsiyede bulunmuştu. Çekimser oyların bu seçimde çoğunluk hesabına dahil edilmemesi nedeniyle bu tutum, Rausch’un seçilmesini kolaylaştırdı.
Bu nedenle Magdeburg’daki seçim, Almanya’da yıllardır tartışılan “AfD ile siyasi işbirliği yapılmaması” politikasının, yani kamuoyunda kullanılan ifadeyle “Brandmauer”ın geleceği açısından da önemli bir sınav haline geldi.
AfD seçimlerde büyük başarı elde etmişti
Rausch’un Landtag Başkanı seçilmesini anlamak için Sachsen-Anhalt’taki seçim sonuçlarına bakmak gerekiyor.
6 Eylül 2026’da yapılan eyalet seçimlerinde AfD büyük bir seçim zaferi elde etti ve eyalet parlamentosunun en güçlü siyasi partisi oldu. Ancak parti, tek başına hükümet kurmak için gerekli çoğunluğa ulaşamadı. Reuters’ın aktardığına göre AfD mutlak çoğunluğun üç sandalye gerisinde kaldı.
Bu durum AfD açısından önemli bir çelişki yaratıyor:
Parti seçimleri kazanıyor ancak hükümet kurmak için başka partilerin desteğine ihtiyaç duyuyor.
CDU, SPD, Yeşiller ve Sol Parti uzun süredir AfD ile resmi bir işbirliğine karşı olduklarını açıklıyor. Bu nedenle AfD’nin eyalet hükümetini kurabilmesi konusunda ciddi belirsizlik bulunuyor.
Aralık ayında yapılması beklenen başbakanlık seçiminde AfD’nin lideri Ulrich Siegmund’un adaylığı da bu nedenle yakından takip ediliyor.
BSW’nin desteği dikkat çekti
Tobias Rausch’un başkan seçilmesinde BSW’nin desteği belirleyici oldu.
Beş sandalyeye sahip BSW, Rausch’u destekleyeceğini önceden açıklamıştı. Ancak BSW aynı gün AfD’nin başka bir adayı olan Hans-Thomas Tillschneider’in Landtag Başkan Yardımcılığı adaylığına karşı çıktı.
Buna rağmen Tillschneider de daha sonra yapılan seçimde başkan yardımcısı seçildi. Landtag’ın resmi açıklamasına göre başkan yardımcılıklarına Tillschneider ve CDU’lu Carsten Borchert seçildi. SPD’nin adayı Armin Willingmann ise 33’e karşı 48 oyla seçilemedi.
Bu sonuç, Sachsen-Anhalt parlamentosunda yeni dönemin oldukça sert siyasi mücadelelere sahne olacağının işareti olarak görülüyor.
Yeni Landtagspräsident ne yapacak?
Landtag Başkanı yalnızca sembolik bir makam değil. Parlamento oturumlarını yönetmek, meclis düzenini sağlamak ve parlamento yönetiminin bazı önemli alanlarında görev yapmak başkanın sorumlulukları arasında.
Tobias Rausch’un bundan sonra özellikle meclis oturumlarında tarafsız davranıp davranmayacağı yakından izlenecek.
Rausch seçimden sonra yaptığı açıklamada kendisini yalnızca AfD milletvekillerinin değil, tüm Landtag’ın başkanı olarak gördüğünü söyledi. Parlamento içerisindeki siyasi tartışmaların sert olabileceğini ancak siyasi görüş farklılıklarının kişisel saygının ortadan kalkmasını gerektirmediğini savundu.
Ancak diğer partiler açısından asıl soru, Rausch’un geçmişteki siyasi faaliyetlerinin bu makamın gerektirdiği tarafsızlıkla nasıl bağdaştırılacağı.
Sachsen-Anhalt AfD’si neden tartışmalı?
AfD’nin Sachsen-Anhalt teşkilatı, Almanya’nın iç istihbarat kurumu olan Verfassungsschutz tarafından 2023 yılından bu yana “kesinleşmiş aşırı sağcı” bir oluşum olarak sınıflandırılıyor.
Tagesschau’nun aktardığına göre eyalet Verfassungsschutz’u, AfD Sachsen-Anhalt’ın özgür demokratik temel düzene aykırı unsurlar barındırdığı ve insanların etnik veya dini kimlikleri üzerinden değersizleştirildiği değerlendirmesinde bulunuyor. AfD ise bu sınıflandırmaya karşı hukuki mücadele yürütüyor.
Bu nedenle Rausch’un Landtag Başkanı seçilmesi, yalnızca bir parlamento başkanlığı seçimi olarak görülmüyor. Aynı zamanda Almanya’da aşırı sağ olarak sınıflandırılan bir partinin parlamenter kurumlarda ne kadar etkili hale geldiğinin göstergesi olarak değerlendiriliyor.
“Brandmauer” tartışması yeniden alevlendi
Almanya’da CDU/CSU, SPD, Yeşiller ve Sol Parti gibi partiler uzun süredir AfD ile hükümet veya resmi siyasi işbirliğine karşı çıkıyor.
Bu politika kamuoyunda “Brandmauer”, yani siyasi bir bariyer olarak adlandırılıyor.
Ancak Sachsen-Anhalt’taki gelişmeler bu bariyerin geleceğini yeniden gündeme taşıdı.
Rausch’un 48 oyla seçilmesi, AfD ile BSW’nin toplam 44 sandalyesinden daha yüksek bir destek anlamına geliyor. Bu nedenle özellikle CDU içerisinden bazı milletvekillerinin gizli oylamada Rausch’a destek vermiş olabileceği iddiaları tartışılıyor. Bununla birlikte hangi milletvekillerinin Rausch lehine oy verdiği kesin olarak bilinmiyor.
Dolayısıyla şu aşamada “CDU milletvekilleri kesin olarak Rausch’a oy verdi” demek doğru olmaz.
CDU üzerindeki baskı artıyor
Seçimin ardından gözler CDU’ya da çevrildi.
Sachsen-Anhalt’taki seçimlerde CDU ciddi bir siyasi baskıyla karşı karşıya kaldı. AfD’nin birinci parti olması, CDU’nun gelecekte nasıl bir strateji izleyeceği konusunda parti içerisinde tartışmaları artırdı.
Özellikle Aralık ayında yapılması beklenen başbakanlık seçiminde AfD’nin Ulrich Siegmund’u aday göstermesi, CDU’nun alacağı tutumu kritik hale getiriyor.
Rausch’un seçilmesi, AfD’nin yalnızca parlamentodaki en güçlü parti olmanın ötesine geçerek parlamentonun yönetiminde de doğrudan söz sahibi olduğunu gösterdi.
Tobias Rausch kimdir?
35 yaşındaki Tobias Rausch, AfD’nin Sachsen-Anhalt teşkilatında önemli bir siyasi figür.
Rausch, seçimden önce AfD meclis grubunda parlamenter genel sekreter olarak görev yapıyordu. Yeni dönemde Landtag Başkanı seçilmesiyle birlikte siyasi kariyerinde çok daha üst düzey bir parlamenter makama ulaşmış oldu.
Rausch’un bundan sonraki performansı, AfD’nin parlamenter kurumlarda sorumluluk üstlenme kapasitesi açısından da bir test olarak değerlendirilecek.
Çünkü bundan sonra sadece AfD’nin politikalarını savunan bir milletvekili olarak değil, bütün eyalet parlamentosunun oturumlarını yöneten kişi olarak hareket etmesi gerekecek.
Almanya siyaseti açısından ne anlama geliyor?
Sachsen-Anhalt’taki gelişme, Almanya’da son yıllarda yaşanan siyasi değişimin önemli göstergelerinden biri.
Ekonomik sorunlar, göç politikası, enerji maliyetleri, güvenlik endişeleri ve geleneksel partilere yönelik memnuniyetsizlik, AfD’nin özellikle doğu Almanya’daki desteğini artırdı.
Sachsen-Anhalt seçimleri bu eğilimin en güçlü örneklerinden biri oldu.
Ancak seçim başarısının hükümet kurmaya dönüşmesi hâlâ garanti değil. AfD’nin parlamento başkanlığını kazanması ile eyalet hükümetini kurması birbirinden tamamen farklı süreçler.
Bu nedenle şimdi gözler Ulrich Siegmund’un Aralık ayındaki başbakanlık girişimine çevrilmiş durumda.
Siyasi dengeler değişiyor
Tobias Rausch’un seçilmesiyle Sachsen-Anhalt Landtag’ında yeni bir dönem başladı.
Bir tarafta seçimlerden güçlü çıkan AfD bulunuyor. Diğer tarafta AfD ile resmi işbirliğine karşı çıkan CDU, SPD, Yeşiller ve Sol Parti yer alıyor. BSW ise bazı konularda AfD’yle birlikte hareket edebileceğini gösterirken, resmi bir koalisyona katılma konusunda daha temkinli davranıyor.
Bu karmaşık tablo, önümüzdeki aylarda Sachsen-Anhalt siyasetini Almanya’nın en yakından takip edilen siyasi laboratuvarlarından biri haline getirebilir.
Almanya’da siyasi bir eşik aşıldı
Tobias Rausch’un Landtag Başkanı seçilmesi, Sachsen-Anhalt sınırlarını aşan bir gelişme.
AfD ilk kez Almanya’daki bir eyalet parlamentosunun başkanlığını elde etti. Rausch’un 48 oyla seçilmesi, AfD’nin 39 sandalyesinin üzerinde bir desteğe ulaşılması nedeniyle ayrıca dikkat çekti. BSW’nin açık desteğinin yanı sıra diğer partilerden de oy gelmiş olabileceği değerlendiriliyor, ancak gizli oylama nedeniyle bu oyların kimlerden geldiği kesin olarak bilinmiyor.
Rausch’un seçilmesi, Almanya’daki siyasi “Brandmauer” tartışmasını da yeni bir aşamaya taşıdı.
Bundan sonraki en kritik soru ise şu:
AfD, Sachsen-Anhalt’ta yalnızca eyalet parlamentosunun başkanlığını mı elinde tutacak, yoksa Aralık ayında yapılacak başbakanlık seçiminde de hükümeti kurabilecek mi?
Bu sorunun yanıtı, yalnızca Sachsen-Anhalt’ın değil, Almanya genelindeki siyasi dengelerin geleceği açısından da büyük önem taşıyor.
