Bulgaristan Cumhurbaşkanı İliyana İotova, Karadeniz’de ticari gemilerin güvenliğini sağlamak amacıyla çağrıda bulundu.
Bulgaristan Cumhurbaşkanı İliyana İotova, Karadeniz’de ticari gemilerin güvenliğini sağlamak amacıyla kıyıdaş ülkeler arasında bir güvenli seyrüsefer anlaşması veya mutabakatı yapılması çağrısında bulundu. İotova, artan güvenlik risklerinin yalnızca bölgesel ticareti değil, küresel gıda güvenliğini de tehdit edebileceğini söyledi.
İotova, Varna’da düzenlenen Karadeniz Teknoloji Forumu sırasında gazetecilere yaptığı açıklamada, “Karadeniz’e yönelik riskler ve tehditler her geçen gün artıyor” dedi. Bulgaristan Cumhurbaşkanı, özellikle tahıl taşımacılığının kesintiye uğramasının Afrika’da gıda krizini derinleştirebileceği uyarısında bulundu. “Ticari gemilerin ve tahıl taşımacılığının Karadeniz üzerinden durması halinde Afrika’daki açlık daha da artacaktır. Bunun sonucunda yeni göç dalgalarının gelmesi uzun sürmeyecektir.”
İotova, büyük sigorta şirketlerinin de bölgedeki belirsizlik nedeniyle Karadeniz’de taşınan yükleri ve deniz taşımacılığını sigortalama konusunda giderek daha temkinli davrandığını belirtti.
Bulgaristan Cumhurbaşkanı, Karadeniz’e kıyısı bulunan tüm ülkelerin güvenli deniz ulaşımını garanti altına almak için ortak hareket etmesi gerektiğini ifade etti. Rusya ile Ukrayna arasındaki savaşın devam etmesi nedeniyle böyle bir anlaşmanın hayata geçirilmesinin yoğun diplomatik çaba gerektireceğini belirten İotova, buna rağmen girişimin mümkün olduğunu savundu.
İotova, Bulgaristan’ın Karadeniz’de özgür ve güvenli seyrüseferin sağlanmasına yönelik bir girişim hazırladığını daha önce Birleşmiş Milletler Genel Kurulu’nda da açıklamıştı. Bulgaristan, Karadeniz’in yüksek riskli bir bölgeden ulusal ve uluslararası güvenlik alanına dönüştürülmesini ve ticaret, enerji ve ulaşım koridorlarının güvence altına alınmasını istiyor.
İotova’nın açıklamaları, pazartesi günü Karadeniz’de bir ticari geminin yanması ve batmasının ardından geldi. Romanya makamlarına göre Royad Mammadov adlı gemide çıkan olayda iki kişi hayatını kaybetti, 11 mürettebat kurtarıldı. Geminin Ukrayna’nın İzmail Limanı’ndan İtalya’ya doğru hareket ettiği ve mısır taşıdığı bildirildi.
Ukrayna Devlet Başkanı Volodimir Zelenskiy, geminin Rusya’ya ait dronların saldırısına uğradığını öne sürdü. Olayın Romanya’nın münhasır ekonomik bölgesinde meydana geldiği bildirildi. Rusya tarafı ise olayla ilgili yaptığı açıklamalarda bu gemiye özel bir saldırıyı doğrulamadı.
Karadeniz’deki güvenlik risklerinin artması, bölgeden yapılan tahıl ve diğer ticari ürün taşımacılığının sürekliliğine ilişkin endişeleri yeniden gündeme getirdi. İotova, bu nedenle kıyıdaş ülkeler arasında diplomatik bir mekanizmanın oluşturulmasının önemini vurguladı.
