Cezaevlerindeki çocuklar, suça nasıl ve neden sürüklendiklerini anlattı. “Hayatında ne olsaydı suç işlemezdin?” sorusuna çocukların bir kısmı "Babam ölmeseydi", "Annem başkasıyla evlenmeseydi", "Evlendiği adam beni dövmeseydi" derken, bir başkası "Okula gitseydim" ya da "Okulda başarılı olsaydım" ve "Arkadaş çevrem daha sağlıklı olsaydı bu suçu işlemezdim" ifadeleriyle yanıt verdi.
Türkiye’de ilk kez yapılan araştırma, “TBMM Suça Sürüklenen Çocuklara İlişkin Araştırma Komisyonu” adına, Adalet Bakanlığı sosyal çalışmacıları ve psikologları tarafından, cezaevlerinde tutuklu ve hükümlülüğü devam eden 12-18 yaş grubu, 607 SSÇ ile yapıldı. Sonuçlar, AKP Milletvekili Müşerref Pervin Tuba Durgut başkanlığındaki toplantıda, Cumhurbaşkanlığı Sağlık Politikaları Kurulu üyesi Prof. Dr. Toker Ergüder tarafından açıklandı.
Hürriyet yazarı Fulya Soybaş, komisyon toplantısında açıklanan verileri şöyle aktardı:
“1. SSÇ’lerin yüzde 51’i okulu bırakmış, yüzde 47.9’u okula hiç gitmemiş.
2. Yüzde 87.1’i daha önce bir işte çalışmış. Eğitimi bırakmak ve erken yaşta çalışmaya başlamak ile “suça sürüklenme” arasında güçlü bir ilişki tespit edilmiş.
3. Bu çocuklar arasındasigara kullanım oranı yüzde 83.4 olurken,bağımlılık yapıcı madde yüzde 52.9 alkol kullanımı ise yüzde 47.3. Ailede her gün kullanan biri varsa; uyuşturucu kullanımı yüzde 70.7, ara sıra kullanımda yüzde 64.1’e çıkmakta.
4. Yine ailede suç işleyen varsa bu çocukların suça bulaşma oranı yüzde 43, çevrelerinde varsa bu oran yüzde 60.6. Okulu bırakanlarda, “ailede bir rol model yokluğu” ise yüzde 76.1.
5. Çocukların kumar/şans/bahis oynama özelliklerine de bakıldı: Yüzde 32’si oynamış, çok sık oynama oranı ise yüzde 10 civarında.
6. SSÇ’lerin yüzde 37’si en az 1 kez evden kaçmış, yüzde 69’u üzgün hissetmesi nedeniyle kendisine zarar verirken, yüzde 81’i ise ev içinde şiddete maruz kalmış, yüzde 15’i de akranı tarafından dışlanmış, zorbalığa uğramış.
7. Cezaevine girmeden önce, dışarıda; sosyal çevre ve aile ortamlarında, “mutlu”olduğunu söyleyen çocukların oranı ise yüzde 16. Yani 607 çocuktan sadece 97’si.”
“Uygun rehabilitasyonlar cezaevine dönmeyebilirler”
Soybaş’ın aktardığına göre; çocuklar, “Hayatınızda ne olsaydı suç işlemezdiniz” sorusunu ise şöyle yanıtladı:
“Ankara Üniversitesi Sosyal Pediatri Bilim Dalı Öğretim Üyesi Prof. Dr. Betül Ulukol, çalışma kapsamında çocuklara çeşitli sorular sorulduğunu da söylüyor. Bu sorulardan biri de “Hayatında ne olsaydı suç işlemezdin?”
Bir kısmı ‘babam ölmeseydi’, ‘annem başkasıyla evlenmeseydi’, ‘evlendiği adam beni dövmeseydi’ derken, bir başkası ‘okula gitseydim’ ya da ‘okulda başarılı olsaydım’ ve yine ‘arkadaş çevrem daha sağlıklı olsaydı bu suçu işlemezdim’ dediler.
Prof. Ulukol, bu çocukların yüzde 27.8’inin yaşadıkları sorunu tamamen içselleştirdiğine dikkat çekerek, diyor ki: “Yani bu yüzde 27.8, eğer uygun bir rehabilitasyon görürse, çıktığında çok büyük olasılıkla bir daha cezaevine dönmeyecek.”
