Almanya’da iltica başvurularının azalması ve sınır dışı işlemlerinin hızlanmasının yanı sıra, gönüllü geri dönüşlerde de dikkat çekici bir artış yaşandı.
Federal hükümetin “göçte dönüşüm” politikası kapsamında, 2025 yılında Alman devleti desteğiyle gönüllü olarak ülkesine dönen mülteci sayısı 16 bin 576’ya ulaştı. Bu rakam, bir önceki yıla göre yüzde 60’lık artış anlamına geliyor. 2024’te gönüllü geri dönüş sayısı 10 bin 358 olarak kaydedilmişti.
Gönüllü geri dönüşlerin en yoğun gerçekleştiği ülke yüzde 33 ile Türkiye oldu. Türkiye’yi yüzde 27 ile Suriye izledi. Geri dönüşlerin yüzde 10’u ise Rusya Federasyonu’na yapıldı. Bu grubun büyük bölümünü, iltica başvuruları reddedilen Çeçenistan kökenli başvuru sahiplerinin oluşturduğu belirtiliyor.
Federal Göç ve Mülteciler Dairesi (BAMF) verilerine göre, 2025’te gönüllü olarak Almanya’dan ayrılan 16 bin 576 kişinin 6 bin 394’ü ülkeyi terk etmekle yükümlüydü. 2 bin 787 kişi geçici oturma iznine sahipken, 7 bin 300’den fazlasının iltica süreci hâlen devam ediyordu.
Yetkililer, gönüllü geri dönüşlerdeki artışta Suriye’deki gelişmelerin belirleyici rol oynadığına dikkat çekiyor. İç savaşın sona ermesi ve Devlet Başkanı Beşar Esad’ın 2024 sonunda görevden ayrmasının ardından, Almanya’da askıya alınan Suriye’ye dönüş programı 2025 başında yeniden devreye alındı. Toplamda yaklaşık 6 bin kişilik artışın 3 bin 678’inin Suriyeli mültecilerden kaynaklandığı bildirildi.
Suriye, uzun yıllar Almanya’ya en fazla iltica başvurusu yapılan ülke konumundaydı. 2023’te 104 bin 561 olan Suriyeli iltica başvurusu sayısı, 2024’te 76 bin 765’e, 2025’te ise 23 bin 256’ya kadar geriledi.
Almanya, gönüllü geri dönüşleri teşvik etmek amacıyla kapsamlı maddi destek sağlıyor. Devlet, uçak biletlerini karşılıyor, tıbbi masrafları üstleniyor ve yaşam giderleri için nakit destek veriyor. Yetişkinlere bin euro, çocuk ve gençlere 500 euro “el parası” ödenirken, ailelere verilen destek en fazla 4 bin euroyla sınırlandırılıyor. Ayrıca BAMF, geri dönenlerin ülkelerinde yeniden hayata uyum sağlamalarını desteklemek amacıyla entegrasyon yardımları da sunuyor. Kurum, gönüllü dönüş çağrılarını internet sitesinde 19 farklı dilde yayımlanan broşürlerle duyuruyor.
Resmî verilere göre, Almanya’dan gönüllü geri dönüşler 2020 yılından bu yana neredeyse üç katına çıktı. 2025’te kaydedilen 16 bin 576 geri dönüş, bu alanda şimdiye kadarki en yüksek seviyelerden biri olarak öne çıkıyor.
Federal İçişleri Bakanı Alexander Dobrindt (CSU), gönüllü geri dönüşlerdeki artışı “göçte dönüşümün önemli bir ayağı” olarak değerlendirdi. Dobrindt, “Almanya’da kalma perspektifi olmayan kişilere, gönüllü geri dönüş için hedefli destek sağlıyoruz” ifadelerini kullandı.
