Almanya’da bulunan işaretler yazının kökenine dair tartışma başlattı

Almanya’da bulunan işaretler yazının kökenine dair tartışma başlattı

Almanya'nın güneybatısında, Svabya Alpleri'nden elde edilen 260 arkeolojik eserde yer alan yaklaşık 3 bin geometrik işaretin incelenmesi, yazının kökenine dair uluslararası tartışmalara yeni bir boyut kazandırdı. Saarland Üniversitesi'nden araştırmacıların yürüttüğü çalışmada, bu işaretlerin Mezopotamya'da binlerce yıl sonra ortaya çıkan proto-çivi yazısıyla neredeyse ayırt edilemeyecek kadar benzer olduğu tespit edildi.

PANORAMA-NEWS 27 Şubat 2026 GÜNDEM

Bilim insanları, bilgisayar destekli analizlerle artı, nokta, çizgi ve çentik gibi sembolleri detaylı biçimde inceledi. Söz konusu işaretlerin büyük bölümü mamut, aslan, ayı ve at gibi dönemin hayvan figürleri üzerinde yer alıyor. Araştırmacılar, işaretlerin genellikle tekrar eden diziler halinde kullanıldığına ve bu tekrarların rastgele süslemeden ziyade bilgi aktarımına işaret edebileceğine dikkat çekiyor.

Durham Üniversitesi’nden psikoloji profesörü Robert Kentridge, bu sembollerin rastlantısal olmadığını ve belirli bir amaca hizmet ettiğini vurguladı. Ayrıca, sembollerin kullanımında dikkat çeken bir seçicilik gözlemlendi: Hayvan figürleri ve aletlerde sıkça rastlanan çapraz işaretler, insan tasvirlerinde hiç bulunmadı. Bu durumun, dönemin kültürel kuralları ya da ritüelleriyle bağlantılı olabileceği değerlendiriliyor.

Araştırmanın uluslararası önemi, yazının insanlık tarihinde bir anda ortaya çıkan bir yenilikten ziyade, çok daha eski zihinsel süreçlerin ürünü olabileceği ihtimalini güçlendirmesinde yatıyor. Berlin Tarih Öncesi ve Erken Tarih Müzesi’nden arkeolog Ewa Dutkiewicz, Taş Devri insanlarının bilgiyi sembollere dönüştürme kapasitesinin sanılandan çok daha eski olduğunu belirtti. Uzmanlar, bu bulguların, Taş Devri insanlarının entelektüel düzeyine dair yaygın önyargıların yeniden gözden geçirilmesine neden olabileceğini ifade ediyor. Kentridge, o dönemde yaşayan bireylerin günümüz insanlarından farklı olmadığını vurguladı.