21 Şubat Dünya Ana Dil Günü’nde Zazacaya: Anadiline sahip çık

İlk kez yapılan etkinliğe her yaştan yoğun ilgi vardı. Ayrıca dernek bünyesinde Zazaca dil kurslarının başlatılacağı çağrısı yapıldı.

Alevitische Gemeinde Duisburg Nord Başkanı Düzgün Küçükdoğan açılış konuşmasını yaptı. Konuşmasında Küçükdoğan, Pakistan’ın “tek dil” dayatmasına karşı 21 Şubat 1952’de başlatılan Bengal Dil Hareketi’ni hatırlattı. O gün yapılan yürüyüşe güvenlik güçleri tarafından açılan ateş sonucu çok sayıda kişinin yaşamını yitirdiğini ifade etti.

“Her ot kendi kökünde biter”

“Bazı kayıplar sessiz yaşanır. Ne bir çığlığı vardır ne de anında fark edilir. Ama zamanla, farkına varmadan içimizden bir şeyleri eksiltir. Bir dilin yavaş yavaş susması da böyledir” diyen Başkan Küçükdoğan, sözlerine şu ifadeyle devam etti:

“Her ot kendi kökünde biter, her kuş kendi dilinde öter.”

Zazaca (Kırmancki/Dimilki), UNESCO’nun raporlarında kaybolma tehlikesi altındaki dillerden biri olarak yer alıyor.

“Önce bir kelime eksilir hayattan, sonra bir deyiş, ardından bir dua… Ve bir gün gelir, bir halk kendi sesini duyamaz olur. Bugün dünyada baskın diller çoğalırken nice kadim dil gözlerimizin önünde eriyip gidiyor. Çünkü bir topluluk anadilini sahiplenmezse o dil yetim kalır; yetim kalan her şey gibi zamanla sessizce yok olur” ifadelerini kullandı.

Küçükdoğan, Zazaca’nın bir zamanlar Erzincan’da, Tunceli’de, Bingöl’de, Elazığ’da, Hınıs’ta, Varto’da, Diyarbakır’da, Aksaray’da ve daha birçok yerde yaşamın dili olduğunu belirterek şöyle konuştu:

“Deyişlerimiz Zazacaydı. Dualarımız Zazacaydı. Ağıtlarımız, sevinçlerimiz, gündelik muhabbetimiz Zazacaydı. Dersim yöresinde bu dile boşuna ‘Hızır’ın dili’ denmezdi. Çünkü bu dil dara düşenin elinden tutardı. Çünkü bu dil insanın kalbine yol bulan bir dildi. Ama bugün her geçen gün biraz daha susuyor. Gençler anlamıyor, çocuklar konuşamıyor, yaşlılar anlatacak kimse bulamıyor. Bir dil daha yalnızlığa terk ediliyor.

Unutmayalım: Bir dil ölürse yalnızca kelimeler ölmez. Bir halkın hafızası, acısı, sevinci, duası da onunla birlikte toprağa verilir. Bu yüzden Zazacayı yaşatmak bir seçenek değil; insani ve vicdani bir sorumluluktur.”

Programda kısa bir tanışmanın ardından Zazaca klamlar saz eşliğinde yankılandı. Diline hâkim olanlar Zazaca sohbet etti. Öğrenmek isteyen gençler ise kurs hocasıyla tanışarak kayıt yaptırdı.

Grup La Liberta, Grup Mızrap 81 ve Necati Teyhani tarafından Zazaca klamlar seslendirildi. Yeni açılacak Kırmanckî–Zazaca Dil Kursu için 54’ten fazla kayıt yapıldığı belirtildi. Kursun en kısa sürede Necati Teyhani tarafından başlatılacağı ifade edildi.