Almanya'da yaşayan göçmenlerin 2025 yılında ana vatanlarına gönderdiği 8,5 milyar avroluk göçmen dövizi akışında en büyük payı yine Türkiye alıyor. Rakamlar sosyal yardımların yurt dışına gönderildiğine dair siyasi iddiaları boşa çıkarırken, hızla yayılan dijital transfer metotları sınır ötesi para akışının yapısını dönüştürüyor.
Küresel ekonominin en az konuşulan ama en hayati damarlarından biri, göçmenlerin çalıştıkları ülkelerden ana vatanlarına gönderdikleri işçi dövizleri, namıdiğer “remittance” akışları olarak öne çıkıyor. Dünyanın en büyük ekonomilerinden biri olan ve geniş bir göçmen nüfusuna ev sahipliği yapan Almanya, bu küresel para transferi ağının merkezinde yer alıyor. Gerek yıllar önce ülkeye gelenlerin çocukları, gerekse son yıllarda ülkeye sığınan veya kalifiye göçmen olarak gelen nüfus, Almanya’dan dünyanın dört bir yanına milyarlarca avro (euro) aktarıyor. Bu para akışının ekonomik, sosyolojik ve siyasi boyutları oldukça detaylı. Almanya iç siyasetinde sıkça tartışma konusu olan “sosyal yardımların yurt dışına gönderildiği” iddiaları, istatistiklerle karşılaştığında ortaya bambaşka bir tablo çıkıyor.
Almanya’da göç, iltica ve uyum konularında bilimsel veriler derleyen bağımsız bilgi ve gazetecilik platformu Mediendienst Integration‘ın araştırmasına göre, göçmenlerin 2025 yılında Almanya’dan köken ülkelerine gönderdikleri paranın toplam hacmi 8,5 milyar avroya ulaştı. Almanya Merkez Bankasının (Bundesbank) tahminlerine dayanan bu veri, bir önceki yıla kıyasla yaklaşık yüzde üçlük bir artış anlamına geliyor.
Mediendienst Integration tarafından 2026 yılında yayımlanan ve Bundesbank verilerine dayanan güncel grafiği incelediğimizde, yurt dışına gönderilen paralarda uzun vadeli ve istikrarlı bir büyüme görüyoruz. Verilere göre, 2006 yılından 2013 yılına kadar yaklaşık 3 milyar avro bandında yatay bir seyir izleyen bu transferler, 2014 yılından itibaren kesintisiz bir tırmanışa geçti. 2016 yılında 4 milyar avroyu, 2020 yılında ise 6 milyar avro sınırını aşan işçi dövizleri, istikrarlı yükselişini sürdürerek 2025 yılına gelindiğinde 8,5 milyar avro ile tarihi zirveyi gördü. Bu meblağın büyük bir kısmı doğrudan Avrupa içine akıyor; 2025 yılında Avrupa ülkelerine giden paranın miktarı yaklaşık 5,8 milyar avro seviyesinde gerçekleşti.
Almanya Federal İstatistik Ofisinin (Destatis) Dünya Bankası verilerinden derlemesine göre ise 2024 yılında dünyada en çok işçi dövizi gönderen ülke 103 milyar dolar ile ABD oldu. ABD’yi 47 milyar dolarla Suudi Arabistan, 40 milyar dolarla İsviçre ve 24 milyar dolarla Almanya izliyor. Almanya için Bundesbank ile Dünya Bankası arasındaki bu büyük fark, uluslararası kurumların “işçi dövizi” tanımını çok daha geniş tutmasından kaynaklanıyor. Küresel ölçekte ise en fazla işçi dövizi alan ülkelerin başında 138 milyar dolar ile Hindistan, 68 milyar dolar ile Meksika ve 40 milyar dolar ile Filipinler geliyor. Birleşmiş Milletler verilerine göre bu üç ülke, aynı zamanda yurt dışında en büyük göçmen diasporasına sahip ülkeler olarak öne çıkıyor.
Uzmanlar, Almanya’dan gönderilen bu bütçenin büyük payının, kamuoyundaki yaygın tartışmaların aksine sığınmacı statüsündeki insanlardan değil, doğrudan ülkede çalışan emek göçmenlerinden kaynaklandığını tahmin ediyor. Gönderilen paraların en çok aktığı ülkeler sıralamasında ise Türkiye, Romanya, Ukrayna ve Polonya başı çekiyor. Bu ülkeler, geçmişten bugüne Almanya’ya en çok işgücü sağlayan veya savaş nedeniyle sığınmacı akını oluşturan ülkeler olarak öne çıkıyor. Ayrıca 2023 ile 2025 yılları arasındaki verilere bakıldığında, bazı ülkelere yönelik para transferlerinde belirgin artışlar göze çarpıyor. Ukrayna’ya gönderilen paralar yüzde 35 oranında artarken, bu oranı yüzde 27 ile Hindistan ve yüzde 22 ile Afganistan izliyor.
Mediendienst Integration‘ın araştırmasına göre, Almanya’dan en çok para gönderilen ülkelerin zirvesinde Türkiye yer alıyor. Bundesbank verilerine göre, Almanya’dan Türkiye’ye gönderilen işçi dövizleri 2021 yılında 843 milyon avro iken, düzenli bir artış trendiyle 2024 yılında 894 milyon avroya, 2025 yılında ise 901 milyon avro ile neredeyse 1 milyar avro bandına ulaştı.
Almanya’daki Türk diasporası dört nesli kapsayan geniş ve köklü bir topluluk. İlk nesil misafir işçiler kazandıkları markları Türkiye’de bir traktör almak, ev yaptırmak veya akrabalarına destek olmak için gönderirken, günümüzde bu para akışının karakteri oldukça değişti. Bugün Türkiye’ye akan paranın arkasında daha farklı finansal motivasyonlar mevcut. Bir taraftan Almanya’daki Türkler, yüksek enflasyon veya ekonomik zorluklarla mücadele eden akrabalarına doğrudan maddi destek sağlarken, diğer taraftan döviz kurundaki avantajı kullanarak Türkiye’de gayrimenkul alımına veya çeşitli yatırım araçlarına yöneliyorlar.
Bunun yanı sıra, yeni nesil kalifiye göç dalgası da bu rakamların yüksek seyretmesinde büyük rol oynuyor. Son yıllarda Türkiye’den Almanya’ya göç eden mühendisler, doktorlar ve yazılımcılardan oluşan profesyoneller, geride bıraktıkları ailelerine düzenli finansal destek sağlıyor. Gelen bu dövizler, alıcı aileler için eğitim harcamalarından sağlık giderlerine kadar pek çok alanda önemli bir finansal destek mekanizması işlevi görüyor.
Almanya’da göçmen karşıtı söylemlerin merkezinde, sığınmacıların devletten aldıkları sosyal yardımları memleketlerindeki ailelerine gönderdikleri iddiası yer alıyor. Fakat istatistikler, bu argümanın somut bir temele dayanmadığını bir kez daha kanıtlıyor.
Mediendienst Integration‘ın paylaştığı verilere göre, sığınmacıların köken ülkelerine 2025 yılında gönderilen toplam tutar yaklaşık 1,85 milyar avro seviyesinde. Bu rakam, Almanya’dan çıkan tüm işçi dövizlerinin yüzde 22’sine denk geliyor ve 2023 yılına kıyasla yalnızca yüzde 2’lik bir artışı ifade ediyor.
Asıl önemli olan ise bu paranın kaynağı. Alman Ekonomi Araştırmaları Enstitüsü (DIW Berlin) tarafından 2013 ile 2022 yılları arasında yapılan anketlere dayanan ve 2024 yılında yayımlanan bir araştırma, genel göçmen kitlesi içinde yurt dışına para gönderenlerin oranının yüzde 12 olduğunu, ama bu oranın sığınmacılar arasında yüzde 7 seviyesinde kaldığını ortaya koyuyor. Uzmanlar, köken ülkelere giden bu paraların sosyal yardımlardan ziyade, Almanya’da bir iş bulup çalışmaya başlayan sığınmacıların kazançlarından oluştuğunu vurguluyor. Bundesbank da bu verilerden yola çıkarak, sığınmacıların sosyal yardımlarının bir kısmını yurt dışına transfer edip etmediklerine dair istatistiksel olarak kesin bir yargıya varılamayacağının altını çiziyor.
