Çarpıcı göçmen araştırması: Alman iş dünyası onları görmüyor

Çarpıcı göçmen araştırması: Alman iş dünyası onları görmüyor

Almanya'da yapılan bir araştırmaya göre göçmenler niteliklerinin altında çalıştırılıyor, ağırlıkı olarak yardımcı eleman oluyorlar. Araştırmacılar göçmenler için dil desteği ve hızlı tanıma süreci talep ediyor.

PANORAMA-NEWS 03 Temmuz 2026 EKONOMİ

Almanya’da iş gücü piyasasına ilişkin yapılan bir araştırmadan çıkan sonuca göre göçmen iş gücü ülke ekonomisinde önemli bir yer tutuyor ancak göçmen iş gücünün mevcut potansiyeli tam olarak değerlendirilemiyor. Özelikle nitelikli göçmenler potansiyellerine rağmen daha çok yardımcı pozisyonlarda istihdam ediliyor.

Alman çalışanların yüzde 12’si yardımcı pozisyonlarda yer alırken, yabancı çalışanlarda bu oran yüzde 36’ya çıkıyor. Bu durum üniversite mezunu yabancı çalışanlarda daha da belirgin durumda. Göçmen akademisyenlerin yüzde 12,5’i yardımcı seviyede işlerde istihdam ediliyor.

Araştırmayı gerçekleştiren Bertelsmann Vakfı’ndan Perşembe günü yapılan açıklamada Almanya iş gücü piyasasının, nüfusun yaşlanması nedeniyle ciddi bir baskı altında bulunduğuna işaret edilerek, göçmen eleman istihdamının önemine bir kez daha vurgu yapıldı. Açıklamada, “Göçmenlerin iş gücü piyasasına daha iyi entegrasyonu yalnızca nitelikli eleman açığını azaltmakla kalmayor aynı zamanda vergi gelirleri artıyor ve sosyal güvenlik sistemi güçlendiriliyor” değerlendirmesinde bulunuldu.

Mart ayında sosyal güvenlik kapsamında çalışanların toplam sayısının geçen yılın aynı dönemine göre yüzde 0,2 düştüğüne işaret edilen araştırmaya göre, yabancı çalışanların sayısı yüzde 3,4 arttı. Buna karşın Alman vatandaşlarının istihdamı yüzde 0,9 geriledi. Vakıf, “Bir yıl içinde toplam 75 bin çalışan eksildi” tespitini paylaştı.

ÇOK SAYIDA SEKTÖR GÖÇMENLERE BAĞIMLI
Araştırma, birçok sektörün göçmen iş gücüne bağımlı olduğu da ortaya koydu. Temizlik sektöründe çalışanların yüzde 47,5’i, gıda üretiminde istihdam edilenlerin yaklaşık yüzde 44’ü, turizm ve gastronomide çalışanların ise yüzde 36’sı yabancı uyruklu. Yaşlı bakım sektöründe ise her beş çalışandan biri göçmen kökenli.

Vakfın iş gücü uzmanı Tobias Ortmann, “Rakamlar ortada, eğer yüksek düzeyde göç olmazsa birçok sektör ciddi sıkıntıya girer” dedi.

Almanya’da günümüzde bir milyonun üzerinde açık iş bulunduğunu belirten Ortmann, “Toplumsal refahın korunması için göçmenlerin entegrasyonu iyileştirilmeli. Göç tartışmasını gerçekçi zemine oturtmanın zamanı geldi” ifadelerini kullandı.

GÖÇMEN KADIN İSTİHDAMI DÜŞÜK
Araştırma, göçmen kadınların istihdama katılımının Alman kadınlara kıyasla belirgin biçimde düşük olduğuna dikkat çekti. Araştırmada özellikle göçmen kadınların potansiyellerinin değerlendirilemediğine vurgu yapıldı.

Vakıftan yapılan açıklamada göçmenlerin istihdam piyasasında varlık göstermelerinde Almanca’nın önemine bir kez daha vurgu yapıldı.

Buna göre özellikle kadınların iyi Almanca bilmesi, iş bulma ihtimalini belirgin şekilde artırıyor. Bu nedenle dil kurslarının güvenli biçimde finanse edilmesi, mesleki eğitim ve çocuk bakımıyla entegre edilmesi gerektiği belirtildi.

EN BÜYÜK SORUN DİPLOMA DENKLİĞİ VE BÜROKRASİ
Mesleki yeterliliklerin tanınması da bir diğer kritik başlık olarak raporda yer aldı. Farklı kurumların, eyalet ve bölgelerin değişen prosedürleri nedeniyle diploma, sertifika veya ustalık belgelerinin tanınması veya denklik işlemlerinde süreçler uzuyor ve çoğu zaman yalnızca kısmi tanıma sağlanıyor.

Bu nedenle hızlı, erişilebilir ve meslekle uyumlu tamamlayıcı eğitim modellerine ihtiyaç olduğu ifade edildi.

Araştırma ayrıca uzun süren iltica süreçleri ve belirsiz oturum durumlarının iş gücüne katılımı geciktirdiğini, işletmeleri de caydırdığını ortaya koydu. Yabancılar dairesi ile iş ve işçi bulma kurumları arasındaki uyumsuzluklar da süreci zorlaştırıyor.

Bertelsmann Vakfı uzmanı Roman Wink, yabancı çalışanlar için tek bir başvuru merkezi oluşturulması gerektiğini belirterek, dil, bürokrasi ve çocuk bakımının “kesintisiz bir entegrasyon zinciri” olarak işlemesi gerektiğini söyledi.