Meta’nın çocuklarla yapay zekâ sohbet botlarında verdiği izinler büyük tepki çekti. Uzman Psikolog Avcı “Yapay zekâ çocuğun hatalı ya da toplum tarafından kabul görmeyen düşüncelerini besleyebilir” dedi.
Meta şirketinin politika belgelerinde çocuklarla yapay zekâ sohbet botlarının “romantik” ya da “duygusal” konuşmalar yapmasına izin verildiğinin ortaya çıkması dünya çapında tartışma yarattı. Tartışma nedeniyle birçok popüler isim Facebook’u terk ederken bu durum yapay zekanın çocuklara etkisini de gündeme getirdi.
GERÇEK İLİŞKİLER ZARAR GÖREBİLİR
Türk Psikologlar Derneği Genel Merkez Yönetim Kurulu üyesi ve Eskişehir şube başkanı Uzman Psikolog Naz Aykar Avcı, çocukların yapay zekâ ile duygusal konuşmalar yapmasının ciddi riskler taşıdığını belirtti. Avcı’ya göre, çocuklar sevgi ve yakınlık ihtiyaçlarını gerçek insanlara yöneltmek yerine yapay zekâya yönlendirirse, bu durum ilişki kurma biçimlerini bozabilir.Avcı “Gerçek hayatta tartışma, hayal kırıklığı, sınır koyma gibi deneyimler vardır. Çocuk bu süreçte baş etme yolları geliştirir. Yapay zekâ ise her zaman uyumlu davranır ve çocuğun hatalı ya da toplum tarafından kabul görmeyen düşüncelerini bile besleyebilir. Bu durumda çocuk gerçek hayatta arkadaşlık kurmakta zorlanabilir” dedi.
GÜVEN DUYGUSU YANLIŞ YÖNLENEBİLİR
“Çocuklar için en önemli gelişimsel adımlardan biri güveni öğrenmektir” diyen Avcı şöyle devam etti: “Yapay zekâ ile tek taraflı bir uyum vardır ama gerçek hayatta çocuk böyle bir ilişki kuramaz. İleride ‘beni en çok bilgisayar anlıyor’ diyebilir. Bu da psikolojik zorlanmalara neden olabilir. Çocuklar doğru ile yanlışı ayırt etme donanımına sahip değildir. Yanlış tıbbi bilgi duyan bir çocuk gereksiz korkular geliştirebilir. Önyargılı bir ifade duyan çocuk ise aynı önyargıyı içselleştirebilir. Böylece yapay zekâ sadece bir sohbet aracı değil, çocuğun düşünce dünyasını şekillendiren bir unsur haline gelir.”
∗∗∗
EBEVEYNLER NE YAPMALI?
Avcı, ebeveynlerin dikkat etmesi gereken işaretleri şöyle sıraladı:
• Çocuğun arkadaşlarıyla görüşmek yerine sürekli yapay zekâ ile konuşması,
• Duygularını anne babadan saklayıp yapay zekâya anlatması,
• “Sizi değil, onu daha çok seviyorum” gibi ifadeler kullanması,
• Yapay zekâya öfke, aşk veya kıskançlık beslemesi.
∗∗∗
NASIL YAKLAŞILMALI?
Avcı’ya göre aileler ve öğretmenler çocuklara yapay zekânın sınırlarını açıklamalı ve ekran süresini sınırlı tutmalı. Duygularını paylaşmaları için alan açılmalı ve yasaklardan ziyade rehberlik edilmelidir.
