118 saati aşkın internet kesintisi sürerken, sokaklarda güvenlik güçleri protestoculara ateş açıyor. Tanıklar mezarlıklarda ceset yığınları ve hastanelerde gözleri çıkarılmış hastalar gördüklerini bildiriyor.
İran’da 118 saati aşkın süredir dijital karanlık hakim. Mollalar interneti keserek ülke genelindeki protestoları brutal şekilde bastırmayı ve yaşanan şiddetin görüntülerini dünya kamuoyundan saklamayı hedefliyor. Ancak rejim her şeyi kontrol edemiyor. Tanık ifadeleri ve protestolardan görüntüler ara sıra sızıyor; bunun bir kısmı Elon Musk’a ait Starlink uydu interneti üzerinden geliyor. Rejim, bu bağlantıları engellemek için çeşitli sinyal müdahaleleri yapıyor.
İranlı aktivist ve blogger Vahid Online, Tahran sokaklarına ait 16 dakikalık şok edici videoyu ilk olarak yayınladı. Vahid’in verdiği bilgiye göre, videoyu ileten kişi 965 kilometre yol kat ederek materyali ulaştırdı.
Tanıklar, mezarlıklardaki ceset yığınlarını anlattı. „Kiarash“ adlı bir kişi, Behesht Zahra Mezarlığı’nda iki depoda yüzlerce taze ceset gördüğünü bildirdi. Mekânın girişinde toplanan halkın „Diktatöre ölüm!“ sloganları attığı aktarıldı. Bir göz kliniği doktoru ise, çıkartılmış gözlerle gelen onlarca hastayı tedavi ettiğini söyledi.
New York Times tarafından doğrulanan videolar, Tahran’ın doğusunda güvenlik güçlerinin protestoculara ateş açtığını gösteriyor. Görüntüler, 9 Ocak tarihinde, iletişim kesintisinin başladığı gün kaydedildi. Bazı sahnelerde kişilerin polis karakoluna sürüklendiği, motosikletli güvenlik konvoylarının karakola girdiği görülüyor.
Ölen kişi sayısı hâlâ net değil, tahminler farklılık gösteriyor:
HRNA: 1.847 doğrulanmış protestocu, 135 güvenlik görevlisi
Hengaw: En az 2.500 ölü
Iran International: 12.000’e kadar, birçok kişi hâlâ kayıp
Rejim kaynakları: 2.000–3.000 ölü, suçlu olarak „teröristler“ belirtiliyor
ABD Başkanı Donald Trump, özel temsilcisi Steve Witkoff’un İran rejimi yetkilileriyle görüşmelerini iptal etti ve sosyal medyadan #MIGA – Make Iran Great Again etiketiyle paylaşım yaptı: „Yardım yolda!“
Salı günü rejim, iletişim kısıtlamasını hafifçe gevşetti: İran’dan yurtdışına telefon görüşmeleri tekrar mümkün oldu, dışarıdan İran’a aramalar ise hâlâ engelli. SMS mesajları kapalı, internet yalnızca resmî hükümet sitelerinde çalışıyor.
İran’daki protestolar, rejimin gücünü korumak için uyguladığı şiddetin boyutunu gözler önüne seriyor. İnternet kesintilerine ve yoğun baskıya rağmen bilgiler dışarı sızmaya devam ediyor. Uzmanlar, rejimin kendisini şimdiye kadar olmadığı kadar tehdit altında hissetmesi nedeniyle şiddetin daha da artabileceği uyarısında bulunuyor.
