Trump ve Xi Jinping telefonda görüştü: TikTok anlaşması ve Çin ziyareti gündemde

Trump ve Xi Jinping telefonda görüştü: TikTok anlaşması ve Çin ziyareti gündemde

ABD başkanı Trump, TikTok'un satışında ilerleme görüldüğünü, Çin'i ziyaret edeceğini söyledi.

PANORAMA - NEWS 20 Eylül 2025 DÜNYA

ABD Başkanı Donald Trump, Çin Devlet Başkanı Xi Jinping ile gerçekleştirdiği telefon görüşmesini cuma günü övdü ve sosyal medya platformu TikTok’un satışına ilişkin anlaşmanın sadece bir “formaliteden ibaret” olabileceğini söyledi. Trump, ayrıca önümüzdeki yıl Çin’i ziyaret edeceğini açıkladı.

İki Liderin Görüşmesinde Öne Çıkan Konular

Dünyanın en büyük iki ekonomisi olan ABD ve Çin liderleri, Trump’ın Beyaz Saray’a dönüşünün ardından ikinci kez telefonla görüştü. Trump, Çin’e yönelik eleştirilerini bir kenara bırakarak, TikTok ve Ukrayna konularında iş birliği mesajı verdi.

Trump, görüşmede Xi’nin TikTok anlaşmasını onayladığını belirtti, ancak daha sonra “İmzalanması gerekiyor… Sanırım sadece bir formalite olabilir” dedi. Çin ise herhangi bir anlaşmayı doğrulamadı.

ABD Başkanı, TikTok üzerinde “çok sıkı kontrol” sağlayacaklarını ve platformun ABD’deki kullanıcı kitlesi için büyük değer taşıdığını söyledi. Ayrıca Xi’nin Ukrayna savaşının sonlandırılmasına ABD ile iş birliği yapmayı taahhüt ettiğini belirtti.

Trump, bir önceki paylaşımında, kendisi ve Xi’nin “çok önemli birçok konuda ilerleme kaydettiğini” ifade etmişti.

Gelecek Planları ve Ziyaretler

Trump, Asya-Pasifik Ekonomik İşbirliği (APEC) zirvesi kapsamında Güney Kore’de Xi ile görüşeceğini, önümüzdeki yıl ise Çin’i ziyaret edeceğini açıkladı. Xi’nin de ABD’yi ziyaret edeceği ancak tarihinin henüz belirlenmediği bildirildi. İki liderin ayrıca tekrar telefonla görüşmesi bekleniyor.

Çin’in Tepkisi: Pazar Kurallarına Vurgu

Çin tarafı ise görüşmeyi daha temkinli değerlendirdi. Yapılan açıklamada, Çin hükümetinin işletmelerin iradesine saygı duyduğu ve piyasa kurallarına uygun müzakereler yoluyla çıkarların dengelenmesini beklediği vurgulandı. Çin, ABD’den de Çinli şirketler için açık, adil ve ayrımcı olmayan bir iş ortamı sağlamasını istedi.

TikTok ve ABD’deki Tartışmalar

Geçtiğimiz yıl ABD Kongresi, TikTok’un sahibi ByteDance’in ABD operasyonlarını satmasını zorunlu kılan bir yasa çıkarmıştı. Ulusal güvenlik endişeleriyle gündeme gelen yasa, TikTok’un ABD’de yasaklanması tehdidini içeriyordu.

Trump ise, TikTok’un yasaklanmasını bir kez daha erteledi ve platformun ABD kullanıcılarına hizmet vermeye devam edeceğini açıkladı. ByteDance, Trump ve Xi’ye teşekkür ederek, çalışmalarını Çin yasalarına uygun olarak sürdüreceklerini duyurdu.

Potansiyel yatırımcılar arasında Oracle ve sahibi Larry Ellison’un adı geçiyor. Ellison’un Trump destekçisi olması, TikTok’un ABD’de Trump etkisi altına girebileceği yorumlarına yol açıyor.

Çin’in Stratejisi ve Ticaret İlişkileri

Eski ABD ticaret yetkilisi Wendy Cutler, TikTok anlaşmasının detaylarının hâlâ belirsiz olduğunu ve algoritmanın kontrolü gibi konuların çözülmediğini söyledi. Cutler, Pekin’in pazarlıkta sert bir tutum sergilediğini ve Washington’dan her taviz için karşılık beklediğini vurguladı.

Trump, kampanya döneminde Çin’i sert şekilde eleştirirken, yeniden başkanlık koltuğuna oturduktan sonra Xi ile güçlü bir ilişki içinde olduğunu belirtti. Taraflar, geçtiğimiz yıl uygulanan karşılıklı gümrük tarifeleriyle küresel tedarik zincirlerini etkilemişti. ABD’nin Çin ürünlerine uyguladığı %30’luk vergi ve Çin’in ABD ürünlerine %10’luk tarifesiyle devam eden anlaşma, kasım ayında sona erecek.

Tarihsel Arka Plan ve Tartışmalar

Trump, görüşmeler öncesi Xi’yi ABD’ye karşı bir komplo içinde olmakla suçlamış ve Çin’in II. Dünya Savaşı anma töreninde Rusya ve Kuzey Kore liderlerini ağırlamasına tepki göstermişti. Çin’in açıklamasında ise Xi’nin ABD’nin savaşta oynadığı rol için Trump’a teşekkür ettiği belirtildi.

ÖNE ÇIKANLAR