Orta Doğu’da pamuk ipliğine bağlı ateşkes: Hürmüz açıldı, petrol fiyatları çakıldı

ABD ve İran arasında, Başkan Donald Trump’ın ültimatomuna saatler kala sağlanan iki haftalık geçici ateşkes, küresel piyasalarda bayram havası estirirken sahada tansiyon düşmek bilmiyor. 8 Nisan Çarşamba günü itibarıyla “kırılgan” olarak nitelendirilen süreçte hem umut verici hem de endişe uyandırıcı gelişmeler yaşanıyor.

Piyasalarda Deprem: Petrol Fiyatları yüzde 20 Düştü

Ateşkes ilanıyla birlikte dünya ekonomisi derin bir nefes aldı. Hürmüz Boğazı’nın geçici olarak açılmasıyla:

• Petrol: Batı Teksas tipi ham petrol (WTI) yaklaşık %20, Brent petrol ise %16 değer kaybetti.
• Borsalar: Tokyo borsası %5,4 yükselirken; Londra, Paris ve Frankfurt borsalarında ralli yaşandı.
• Döviz: Güvenli liman olarak görülen dolar değer kaybederken; Euro, Sterlin ve Yen güçlendi.

Sahada Çatlaklar: Kuveyt ve BAE’ye Drone Saldırıları

Ateşkesin yürürlüğe girmesinden sadece saatler sonra Kuveyt ve Birleşik Arap Emirlikleri (BAE), İran kaynaklı saldırıların hedefi olduklarını açıkladı.

• Kuveyt: 28 drone ile enerji, petrol ve su arıtma tesislerinin vurulduğunu bildirdi.
• BAE: Hava savunma sistemlerinin İran menşeli füze ve dronları engellemek için devreye girdiğini duyurdu.

İsrail Cephesi: “Lübnan Ateşkese Dahil Değil”

İsrail ordusu (IDF), İran’a yönelik saldırılarını durdurduğunu ancak teyakkuzda olduğunu açıkladı. Ancak İsrail hükümeti, Lübnan’daki operasyonların devam edeceğini belirterek Beyrut ve Sur kentleri için tahliye emirlerini yineledi.

• Muhalefet Tepkili: İsrail muhalefet lideri Yair Lapid, ateşkese sert tepki göstererek, “Tarihimizde böyle bir siyasi felaket görülmedi; İsrail masada bile yoktu” dedi.

Siyasi Mesajlar: “Başkan Trump’ın Şakası Yok”

ABD Başkan Yardımcısı JD Vance, Budapeşte ziyareti sırasında yaptığı açıklamada ateşkesi memnuniyetle karşıladığını ancak Tahran’ı uyardı: “Eğer İranlılar iyi niyetle çalışmaya niyetliyse bir anlaşma yapabiliriz. Eğer değillerse, ABD Başkanı’nın oyalanacak biri olmadığını anlayacaklar. O, ilerleme kaydetmek konusunda sabırsızdır.”

Siyasi Tepkiler ve “İslamabad” Randevusu

ABD Başkan Yardımcısı JD Vance, ateşkesin “kırılgan” olduğunu vurgulayarak İran’a iyi niyet çağrısında bulundu. Öte yandan İsrail muhalefet lideri Yair Lapid, ateşkese sert çıkarak hükümeti “stratejik bir felakete” yol açmakla suçladı.

Bölgenin kaderini belirleyecek olan asıl hamle ise 10 Nisan Cuma günü yapılacak. Pakistan Başbakanı Şahbaz Şerif, ABD ve İran heyetlerinin İslamabad’da kapsamlı bir anlaşma için masaya oturacağını teyit etti.