İsrail'e göre, İran’ın uzun menzilli füzeleri Avrupa’yı da kapsayan bir tehdit alanına ulaştı. Uzmanlar ise, 4.000 kilometre menzilin güvenlik dengelerini değiştirebileceğine dikkat çekiyor.
İran’ın balistik füze kapasitesine ilişkin son gelişmeler, Avrupa’da güvenlik tartışmalarını yeniden alevlendirdi. İsrail Genelkurmay Başkanı Ejal Zamir, İran’ın geliştirdiği uzun menzilli füzelerin Berlin, Paris ve Roma gibi Avrupa başkentlerini de kapsayan bir tehdit alanına ulaştığını savundu.
İsrail devlet televizyonuna göre İran, ABD ve İngiltere’nin ortak kullandığı Diego Garcia’daki askeri üsse iki balistik füze fırlattı. Yaklaşık 4 bin kilometre mesafedeki hedefe yönelen füzeler üsse isabet etmedi, ancak bu deneme menzil kapasitesine dair dikkat çekici bir işaret olarak değerlendirildi.
Zamir, söz konusu füzelerin yalnızca İsrail’e yönelik olmadığını savunarak, “Berlin, Paris ve Roma doğrudan tehdit menzilinde” açıklaması yaparak, bu ülkeleri İran savaşına aktif olarak katılmasını sağlamaya çalıştı.
Orta Doğu uzmanı Nawaf al-Thani de değerlendirmesinde, “Asıl mesele füzenin vurulup vurulmadığı değil, İran’ın beklenenden çok daha uzun menzile ulaşmış olabileceğini göstermesi” ifadelerini kullandı. 4.000 kilometrelik bir kapasitenin dengeleri değiştirebileceği belirtiliyor.
Bu gelişmede öne çıkan sistemlerden biri, “Kheibar” olarak da bilinen Chorramschahr-4 balistik füzesi. Yaklaşık 13 metre uzunluğunda ve 20 ton ağırlığında olan bu füze, sıvı yakıtla çalışıyor. Yapısında savaş başlığı bölümü, yakıt ve oksitleyici tanklar ile gelişmiş yönlendirme sistemleri bulunuyor.
Uzmanlara göre bu tür bir füze, 2.000 kilometrelik mesafeyi yaklaşık 12 dakikada kat edebiliyor. Berlin’in Tahran’a yaklaşık 3.000 kilometre uzaklıkta olduğu düşünüldüğünde, teorik uçuş süresinin 20 dakikaya yakın olabileceği ifade ediliyor.
Ancak İran füzelerinin NATO’nun hava savunma sistemlerini aşıp aşamayacağı belirsizliğini koruyor. Diego Garcia’ya yönelik denemede füzelerin büyük ölçüde radar ve savunma sistemlerinin sınırlı olduğu bir rota üzerinden ilerlediği belirtiliyor.
ABD istihbaratına göre İran, Orta Doğu’daki en büyük balistik füze envanterine sahip ülkelerden biri. Ancak bu cephaneliğin büyük kısmı 2.000 kilometreye kadar menzile sahip sistemlerden oluşuyor.
Stratejik araştırma kuruluşu CSIS’e göre İran’ın envanterinde Sejil, Emad, Ghadr, Shahab-3 ve Hoveyzeh gibi farklı menzillere sahip füzeler bulunuyor. Chorramschahr füzesinin ise son gelişmelerle birlikte menzilini iki katına çıkarmış olabileceği değerlendiriliyor.
Toplam füze sayısına ilişkin net veriler bulunmamakla birlikte, 2024’te ABD tarafından yapılan bir tahminde İran’ın yaklaşık 3.000 balistik füzeye sahip olduğu öne sürülmüştü. Son dönemdeki çatışmalar ve üretim faaliyetleri nedeniyle bu sayının değişmiş olabileceği belirtiliyor.
İran’ın füze altyapısının önemli bir bölümü yer altı tesislerinde bulunuyor. Başkent Tahran çevresi başta olmak üzere Kermanşah ve Semnan gibi bölgelerde, ayrıca Basra Körfezi yakınlarında “yer altı füze şehirleri” olarak adlandırılan en az beş büyük tesisin bulunduğu bildiriliyor.
