İsrail’de parlamento seçimlerinin ardından gözler ilk televizyon tahminlerine çevrildi.
Gadi Eisenkot liderliğindeki muhalefet bloğu bazı tahminlerde Başbakan Benjamin Netanyahu’nun ittifakının önünde görünürken, hükümeti kurmak için gereken çoğunluğa henüz hiçbir blok ulaşabilmiş değil.
İsrail’de 120 sandalyeli Knesset’in yeni üyelerini belirlemek üzere gerçekleştirilen genel seçimlerde sandıkların kapanmasının ardından siyasi dengeler yeniden gündeme geldi. Yaklaşık 7,3 milyon seçmenin oy kullanma hakkına sahip olduğu seçim, 7 Ekim 2023 saldırılarından bu yana ülkenin ilk genel seçimi olması nedeniyle büyük önem taşıyor.
Seçim, uzun süredir iktidarda bulunan Başbakan Benjamin Netanyahu’nun siyasi geleceği açısından da kritik bir dönüm noktası olarak değerlendiriliyor. Eski Genelkurmay Başkanı Gadi Eisenkot liderliğindeki muhalefet cephesi, Netanyahu yönetimini değiştirme hedefiyle seçime girerken, ilk tahminler ülkede yeni bir siyasi dönemin kapısının aralanabileceğine işaret ediyor.
Ancak seçim gecesinin ilk tablosu, henüz kesin bir iktidar değişikliğini ortaya koymuyor.
İsrail’deki televizyon kanallarının yayımladığı ilk tahminler, siyasi bloklar arasındaki yarışın oldukça çekişmeli geçtiğini gösteriyor.
Paylaşılan ilk tahminlere göre:
Bu rakamlar, paylaşılan seçim gecesi tahminlerine aittir; kesinleşmiş resmî sonuçlar olarak değerlendirilmemelidir. Televizyon kanalları arasındaki farklılıklar, yarışın son derece hassas bir dengede ilerlediğini ortaya koyuyor.
Özellikle Kan 11, Channel 12 ve Channel 13 tahminlerinde muhalefetin önde görünmesi, Netanyahu’nun iktidarını sürdürmesinin zorlaşabileceği yorumlarını gündeme getiriyor. Buna karşılık bazı kanalların Netanyahu ittifakını önde göstermesi, seçim sonucuna ilişkin belirsizliğin devam ettiğini gösteriyor.
İsrail parlamentosu Knesset’te toplam 120 sandalye bulunuyor. Bir hükümetin parlamentoda çoğunluğu sağlayabilmesi için normal koşullarda en az 61 milletvekilinin desteğine ihtiyacı var.
İlk tahminlerde Netanyahu’nun ittifakı yaklaşık 50 sandalye seviyesinde kalırken, muhalefet bloğu da tek başına çoğunluğa ulaşamıyor.
Bu tablo, seçim sonrasında kurulacak koalisyon görüşmelerini belirleyici hâle getiriyor. Sandalye sayısında önde olmak, tek başına hükümeti kurmak için yeterli değil. Siyasi partilerin birbirleriyle anlaşması, olası ortakların hangi şartlarla destek vereceği ve seçim öncesindeki ittifakların korunup korunmayacağı yeni hükümetin kaderini belirleyebilir.
Dolayısıyla seçim gecesinin asıl sorusu yalnızca hangi bloğun daha fazla sandalye kazandığı değil, 61 sandalyelik çoğunluğun nasıl oluşturulacağı olacak.
Seçim tahminlerinde Arap partilerinin toplam sandalye sayısı da dikkat çekiyor. Paylaşılan bazı tahminlerde bu partilerin 16 ila 18 sandalye kazanabileceği öngörülüyor. Ancak bu rakamlar da kesinleşmiş sonuçlar değil.
Arap partilerinin parlamentodaki temsili, iki ana siyasi blok arasındaki denge bakımından önem taşıyabilir. Özellikle hiçbir tarafın 61 sandalyeye ulaşamadığı bir tabloda, Arap partilerinin tutumu ve diğer küçük partilerin tercihleri hükümet kurma sürecini etkileyebilir.
Bununla birlikte, Arap partilerinin tamamının tek bir siyasi blok gibi hareket edeceği veya herhangi bir koalisyona destek vereceği varsayılamaz. Hükümet kurma ihtimalleri, partilerin kendi siyasi çizgileri ve açıklayacakları koşullar çerçevesinde değerlendirilmelidir.
Benjamin Netanyahu, İsrail siyasetinin en etkili ve en uzun süre görev yapan liderlerinden biri olarak öne çıkıyor. Ancak 7 Ekim 2023 saldırılarının ardından güvenlik politikaları, askerî başarısızlık iddiaları, savaşların sonuçları ve ülkenin geleceğine ilişkin tartışmalar siyasi gündemin merkezine yerleşti.
Seçim kampanyasında güvenlik, askerlik yükümlülüğü, hükümetin yönetim anlayışı ve Netanyahu’nun liderliği öne çıkan başlıklar arasında yer aldı.
Gadi Eisenkot ise eski bir genelkurmay başkanı olarak güvenlik alanındaki deneyimini siyasi kampanyasının önemli unsurlarından biri hâline getirdi. Netanyahu karşıtı seçmenleri bir araya getirmeyi hedefleyen muhalefet cephesi, seçim sonuçlarının iktidar değişikliğine dönüşmesini sağlamaya çalışıyor.
Bununla birlikte, Eisenkot’un partisinin veya muhalefet bloğunun tahminlerde önde görünmesi, Netanyahu’nun başbakanlık görevini kesin olarak kaybettiği anlamına gelmiyor. Sonuçların kesinleşmesi ve koalisyon görüşmelerinin tamamlanması gerekiyor.
İsrail’de televizyonların yayımladığı seçim sonrası anketler, seçmenlerin sandık çıkışındaki yanıtlarına dayanarak hazırlanan tahminlerdir. Resmî oy sayımı tamamlanmadan bu tahminlerin kesin sonuçlarla örtüşeceği söylenemez.
Özellikle seçim barajına yakın partilerin durumu, parlamentodaki sandalye dağılımını değiştirebilir. İsrail’de ülke genelinde uygulanan nispi temsil sisteminde bir partinin gerekli seçim barajını aşamaması, diğer partilerin sandalye hesaplarını da etkileyebilir.
Askerler, diplomatlar ve diğer özel seçmen gruplarının oylarının sayılması da nihai tablo üzerinde etkili olabilir. Bu nedenle ilk tahminlerle resmî sonuçlar arasında farklılık oluşması ihtimal dâhilinde.
Resmî sonuçların netleşmesinin ardından İsrail Cumhurbaşkanı Isaac Herzog’un siyasi parti temsilcileriyle görüşerek hükümeti kurma görevlendirmesi yapması bekleniyor. Görevlendirilen adayın parlamentoda gerekli desteği sağlayabilecek bir koalisyon oluşturması gerekecek.
Seçim gecesinin ilk verileri, İsrail siyasetinde kolay bir hükümet kurma sürecinin yaşanmayabileceğini gösteriyor. Muhalefetin bazı tahminlerde öne çıkmasına rağmen çoğunluğu sağlayamaması, Netanyahu ittifakının da 61 sandalye eşiğinin altında kalması, koalisyon pazarlıklarını seçim sonrasının en önemli gündem maddesi hâline getiriyor.
Eğer taraflardan hiçbiri gerekli çoğunluğu oluşturamazsa, uzun süren siyasi görüşmeler ve yeni seçim ihtimali yeniden gündeme gelebilir. Böyle bir durumda mevcut hükümet, yeni hükümet kurulana kadar görevini geçici olarak sürdürebilir.
İsrail seçimlerinde ilk tahminler muhalefet için umut verici bir tablo ortaya koysa da Netanyahu’nun siyasi geleceği henüz kesinleşmiş değil. Sandalye dağılımı, küçük partilerin performansı ve koalisyon görüşmelerinin sonucu, ülkenin önümüzdeki dönemde hangi siyasi çizgide yönetileceğini belirleyecek.
