Mısır’ın Şarm el-Şeyh kentinde düzenlenen Gazze Barış Zirvesi, Ortadoğu’da son iki yıldır süren savaşın sona erdirilmesi için tarihi bir dönüm noktası oldu.
ABD, Mısır, Katar ve Türkiye, ateşkes anlaşmasının garantörleri olarak ortak bir deklarasyona imza attı.
ABD Başkanı Donald Trump ve Mısır Cumhurbaşkanı Abdülfettah es-Sisi’nin eş başkanlığında gerçekleşen zirvede Trump, “Bugün Ortadoğu için muazzam bir gün. Herkesin imkânsız dediğini başardık: Nihayet Orta Doğu’da barış var,” ifadelerini kullandı. Sisi ise Gazze anlaşmasının “bölge için barış ve istikrarın yeni bir dönemi”ni başlattığını söyledi.
Zirvede iki düzineden fazla devlet ve hükümet başkanı ile uluslararası kuruluş temsilcileri yer aldı. Sisi, ülkesinin yakında Gazze’nin yeniden inşası için uluslararası bir konferansa ev sahipliği yapacağını da duyurdu.
Başlangıçta İsrail Başbakanı Binyamin Netanyahu’nun katılacağı açıklanmış olsa da, Yahudi bayramı nedeniyle zirveye gelemeyeceğini bildirdi. AFP’ye konuşan diplomatik kaynaklar, bazı liderlerin Netanyahu ile aynı sahneyi paylaşmak istememesi üzerine bu kararın hızla alındığını belirtti.
Hamas zirvede temsil edilmezken, Filistin Devlet Başkanı Mahmud Abbas toplantıya katıldı.
Trump’ın Gazze savaşını sona erdirme planı kapsamında, Hamas elindeki son 20 canlı rehineyi serbest bıraktı.
Buna karşılık İsrail, 1.968 Filistinli tutukluyu serbest bıraktı. Hamas bu adımı “ulusal mücadelemizde parlak bir dönüm noktası” olarak nitelendirdi.
İsrail, X (eski Twitter) hesabından yaptığı açıklamada, “Eve hoş geldiniz” mesajlarıyla rehinelerin dönüşünü duyurdu. Anlaşma gereği Hamas ayrıca, 27 rehinenin ve 2014’te ölen bir İsrail askerinin naaşlarını da iade edecek.
Trump, Pazartesi günü İsrail’e yaptığı ziyarette Knesset’te (İsrail Parlamentosu) ayakta alkışlarla karşılandı.
Netanyahu, Trump’ı “İsrail’in Beyaz Saray’daki en büyük dostu” olarak tanımladı.
Trump konuşmasında, “Bu yalnızca İsrail’in değil, dünyanın zaferidir. Arap ve Müslüman ülkelerin arabuluculuğu sayesinde bu mümkün oldu,” dedi.
Filistinlilere de seslenen Trump, “Artık terör yolundan dönme zamanı. Cihadizmin ve antisemitizmin başarısız olduğu kanıtlandı,” ifadelerini kullandı.
Ateşkes anlaşmasının ilk aşaması umut yaratırken, Gazze’nin geleceği hâlâ belirsiz.
Hamas’a yakın bir kaynak, AFP’ye yaptığı açıklamada örgütün “Gazze üzerindeki kontrolünü devrettiğini” ancak “Filistin halkının bir parçası olarak varlığını sürdüreceğini” belirtti.
Aynı kaynak, silahsızlanmanın “kesinlikle gündemde olmadığını” da vurguladı.
Şarm el-Şeyh Zirvesi, sadece ateşkes değil, Ortadoğu’da diplomatik dengelerin yeniden şekillenmesi açısından da tarihi bir döneme işaret ediyor.
