Chikungunya virüsünü taşıyan Asya kaplan sivrisineği Avrupa’da hızla yayılıyor. Araştırmalara göre kıtanın yaklaşık yüzde 50’si yaz aylarında virüsün bulaşması için uygun koşullara sahip, Almanya ise orta riskli bölgeler arasında.
Avrupa’da sivrisinekler aracılığıyla bulaşan Chikungunya virüsüne ilişkin endişeler artıyor. Şimdiye kadar Almanya’daki vakaların büyük bölümü, riskli bölgelere seyahat eden kişilerde görülüyordu. Ancak 2025 yılında özellikle Fransa ve İtalya’da yerel bulaş vakalarının beklenenden çok daha fazla görülmesi, uzmanların dikkatini çekti.
Virüsün Avrupa’da kalıcı olarak yerleştiği henüz söylenmiyor. Buna rağmen iklim değişikliğinin hastalığın yayılma riskini artırabileceği belirtiliyor.
İngiltere’deki Wallingford kentinde bulunan Centre for Ecology & Hydrology araştırma merkezinden bir ekip, Asya kaplan sivrisineğinin Chikungunya virüsünü hangi sıcaklıklarda bulaştırabildiğini inceleyen bir analiz gerçekleştirdi.
Araştırmanın sonuçlarına göre virüs, 13,8 derece Celsius gibi görece düşük sıcaklıklarda bile sivrisineklerin içinde çoğalabiliyor ve bulaşabiliyor. En uygun yayılma koşullarının ise yaklaşık 26 derece civarında oluştuğu tespit edildi.
Araştırmacılar, elde edilen verilerin Avrupa’nın geniş bir bölümünün potansiyel risk taşıdığını gösterdiğini belirtiyor.
Bilim insanlarının değerlendirmesine göre Avrupa’nın coğrafi alanının yaklaşık yüzde 50’si Temmuz ve Ağustos aylarında Chikungunya virüsünün bulaşmasına uygun koşullara sahip. Almanya ise bu değerlendirmede orta riskli bölgeler arasında yer alıyor.
Virüsün en önemli taşıyıcısı olarak kabul edilen Asya kaplan sivrisineği son yıllarda Avrupa’da hızla yayılıyor. Avrupa Hastalık Önleme ve Kontrol Merkezi’nin verilerine göre bu tür artık 16 Avrupa ülkesinde ve 369 bölgede kalıcı olarak görülüyor.
Bu sayı on yıl önce yalnızca 114 bölge ile sınırlıydı.
Alman Ärzteblatt dergisine göre Chikungunya enfeksiyonu genellikle yüksek ateş, şiddetli eklem ağrıları, deri döküntüsü ve baş ağrısı gibi belirtilerle ortaya çıkıyor.
Hastaların yaklaşık yüzde 10’unda eklem iltihapları aylarca sürebiliyor veya kronik bir hastalığa dönüşebiliyor.
Virüsün adı Tanzanya kökenli bir kelimeden geliyor ve “eğilerek yürümek” anlamına geliyor. Bu ifade, şiddetli eklem ağrıları nedeniyle hastaların aldığı tipik vücut pozisyonuna gönderme yapıyor.
Ölümler nadir görülse de kronik hastalığı olan kişiler, hamileler ve bebekler için risk daha yüksek kabul ediliyor.
Araştırmacılara göre çalışma, sağlık otoriteleri için önemli bir planlama aracı olabilir. Hazırlanan haritalar, hangi bölgelerde ve hangi dönemlerde sivrisineklerle mücadele ya da halkı bilgilendirme çalışmalarının yoğunlaştırılması gerektiğini gösteriyor.
ECDC de daha önce yaptığı değerlendirmelerde Chikungunya gibi sivrisinek kaynaklı virüslerin Avrupa’da gelecekte daha sık görülebileceği uyarısında bulunmuştu. Uzmanlar, kaplan sivrisineğinin Avusturya’da da giderek daha fazla yayılmaya başladığını belirtiyor.
