İran’da son haftalarda yaşanan protestolar, ülkenin en büyük gösterileri olarak kayda geçti.
Norveç merkezli insan hakları örgütü Iran Human Rights (IHR), protestolarda en az 192 kişinin hayatını kaybettiğini, ancak gerçek sayının birkaç yüz veya daha fazla olabileceğini açıkladı. Protestolar, başlangıçta artan yaşam maliyetlerine karşı öfke olarak ortaya çıksa da, kısa sürede 1979 devriminden bu yana iktidarda olan teokratik sisteme karşı geniş bir harekete dönüştü.
Örgüt, 72 saati aşan internet kesintisinin, gerçek ölüm ve yaralanma sayılarına dair bilgilerin akışını kısıtladığını belirtti. AFP tarafından doğrulanan bir video görüntüsü, Tahran’ın güneyindeki Kahrizak morgu önünde toplanmış cenazeleri ve yakınlarını arayan aileleri gösteriyor.
İran hükümeti, gösterileri “Amerika ve Siyonist rejime karşı ulusal direniş mücadelesi” olarak tanımladı ve ülke genelinde üç gün ulusal yas ilan etti. Yetkililer ayrıca, güvenlik güçlerinin öldüğünü ve protestolarda 2 bin 600’den fazla kişinin gözaltına alındığını açıkladı.
İran Cumhurbaşkanı Yardımcısı Masoud Pezeshkian, protestoları ülke dışından gelen unsurların tahriki olarak nitelendirerek, vatandaşlara “ulusal direniş yürüyüşüne” katılma çağrısı yaptı. Öte yandan, Şah’ın oğlu Reza Pahlavi, protestoları destekleyerek yeniden ülkeye dönüp demokratik bir geçişi yönetmeye hazır olduğunu belirtti.
Tahran’da, protestolar nedeniyle şehir adeta felç olmuş durumda. Mağazalar erken saatlerde kapanıyor ve et fiyatları protestolar öncesine göre neredeyse iki katına çıkmış durumda.
ABD Başkanı Donald Trump, protestoları desteklediğini açıkladı ve İran yetkililerinin “insanları öldürmesi durumunda” askeri adım atılacağını söyledi. İran Meclis Başkanı Mohammad Bagher Ghalibaf ise, ABD’nin olası askeri müdahalesine karşı misilleme yapacaklarını belirtti.
