Patomaki, güvenliğin artık caydırıcılık üzerinden anlaşıldığına dikkat çekerken, “Askeri güçler ve caydırma güçlendikçe, güvensizlik duygusu ve şiddetli çatışma olasılığı artıyor” ifadelerini kullandı.
Finlandiyalı milletvekilleri tarafından çarşamba günü oylanan karar ile Soğuk Savaş döneminden kalan nükleer silah yasağının kaldırılması onaylandı. Finlandiya hükûmeti, yasağın kaldırılmasının NATO birliğini güçlendireceğini söyledi. Uzmanlar, kararın Rusya ile gerginliği artırma riski taşıdığına dikkat çekiyor.
Nükleer silaha sahip olmayan Finlandiya daha önce birçok defa nükleer silah edinmeyi planlamadığını de belirtmişti. Yasak gereğince Finlandiya, aynı zamanda, NATO’daki diğer devletlerin silahlarını kendi topraklarında barındıramıyordu.
Yapılan değişiklik ile ülke, müttefiklerinin silahlarının NATO’ya yardımcı olmak veya Finlandiya’yı savunmak için ithal edilmesine, toprakları üzerinden taşınmasına ve sınırları içinde bulundurulmasına izin verecek.
New York Times’ın haberine göre, Finlandiya Parlamentosu Savunma Komitesi Başkanı Heikki Autto, “Nükleer caydırıcılık sonuç olarak Avrupa’daki barışın garantörü,” ifadelerini kullandı. Autto, Rus saldırganlığına karşı en caydırıcı çözümün bu olduğunu söyledi.
Yasağın kalkması Finlandiya-NATO bağlarının güçlenmesine olanak sağlıyor
Finlandiya, NATO’ya ancak Ukrayna’nın 2022’deki işgali sonrasında dâhil olmuştu. Aradan geçen yıllarda, Rus ordusu Rusya ile NATO arasındaki en uzun sınır olan Finlandiya sınırına yeni üsler kurarken Finlandiya’da Rus işgaline karşı endişeler arttı.
Finlandiya, bu sene askeri harcamaları artıracağını açıkladı. Finlandiya’nın üst düzey yetkilileri ise silah yasağının kaldırılmasının Finlandiya’yı daha güvenli hale getireceğini ve ülkenin NATO müttefiklerine daha iyi destek vermesini sağlayacağını savundu.
Savunma Bakanı Antti Hakkanen, sosyal medya üzerinden yaptığı açıklamada, “Soğuk Savaş döneminden kalan topyekûn nükleer patlayıcı yasağını kaldırarak mevzuatımızı en yakın NATO müttefiklerimizin mevzuatıyla uyumlu hale getiriyoruz” diye belirtti.
Karar, Rusya ve Finlandiya arasındaki gerilimi artırabilir
Parlamentonun aldığı karar, senelerce doğudaki komşusu ile barışçıl ilişkiler sürdürmeyi amaçlayan Finlandiya için büyük bir adım. Nükleer silah karşıtları, kararın Rusya’yı kızdırabileceğinden endişe ediyor.
Stockholm Uluslararası Barış Araştırmalar Enstitüsü’nde nükleer sorunlar üzerine araştırmalar yapan Tytti Erasto’ya göre karar hâlihazırda var olan gerilimleri güçlendiriyor ve bir Rus tehdidi olduğu algısını besliyor.
Erasto, Moskova’nın bu kararı, “NATO’nun nükleer silahlarının hazırlığını artırmayı amaçlayan operasyonel planlar yaptığına” dair bir işaret olarak yorumlayabileceğini belirtti.
Kremlin Sözcüsü Dmitri Peskov’un mart ayında yaptığı açıklamalar bu fikri destekler nitelikte. The Moscow Times’a göre Peskov, Finlandiya’nın topraklarına nükleer silah konumlandırması durumunda Rusya için tehdit oluşturacağını ifade etti. Peskov, “Finlandiya’nın bizi tehdit etmesi halinde gerekli önlemleri alacağız” dedi.
Ukrayna’nın işgali tetikleyici oldu
Parlamentoda 125’e karşı 61 oyla kabul edilen yeni düzenleme, Finlandiya topraklarında her türlü nükleer patlayıcıyı yasaklayan hükmü yürürlükten kaldırdı.
Bu kısıtlamalar, birçok Finlandiyalının Sovyetler Birliği’nin II. Dünya Savaşı sonrası ülkenin iç ve dış politikası üzerinde önemli bir etki kurmasından korktuğu 1980’lere dayanıyordu.
Sovyetler Birliği’nin dağılmasının ardından, Finlandiya, Moskova’yı kızdırmamak için NATO’ya girme konusunda çekingen davrandı. Ülke, Rusya’nın Ukrayna’yı işgaline kadar bu pozisyonunu sürdürdü.
İşgalden bir sene sonra Finlandiya NATO’ya katıldı.
Finlandiya Uluslararası İlişkiler Enstitüsü’nde nükleer caydırıcılık uzmanı olan Jyri Lavikainen, “NATO üyeliğinden önce Finlandiya’nın nükleer politikası doğal olarak silah kontrolüne odaklanmıştı” açıklamalarında bulundu. Lavikainen, “Şimdi ise caydırıcılık öncelikli hale geldi” diye ekledi.
Helsinki Üniversitesi’nde dünya siyaseti profesörü olan Heikki Patomaki, kararın Finlandiya’nın uzun zamandır süregelen askeri tarafsızlık politikasından bir adım daha uzaklaştığı anlamına geldiğini belirtti. Patomaki, Finlandiya’nın son yıllara kıyasla çok daha yaygın bir güvensizlik hissi ile hareket ettiğini söyledi.
Patomaki, güvenliğin artık caydırıcılık üzerinden anlaşıldığına dikkat çekerken, “Askeri güçler ve caydırma güçlendikçe, güvensizlik duygusu ve şiddetli çatışma olasılığı artıyor” ifadelerini kullandı.
