Almanya’da Vatandaşlık Geliri yerine gelecek temel geçim desteği kapsamında, Temmuz’dan itibaren kesintiler artacak ve mal varlığı sınırları sıkılaştırılacak.
Almanya Federal Meclisi, 5 Mart’ta Sosyal Yardım Yasası’nda yapılan 13. değişiklik paketini kabul etti. Bu düzenlemeyle “Bürgergeld” olarak bilinen Vatandaşlık Geliri sistemi kaldırılarak yerine “Temel Geçim Desteği” (Grundsicherung) modeli getirildi. Yeni kuralların 1 Temmuz itibarıyla yürürlüğe girmesi planlanıyor. Düzenleme, özellikle mal varlığı sınırları ve yaptırımlar açısından hak sahipleri için önemli değişiklikler içeriyor.
Yeni sistemle birlikte “Bürgergeld” ödemesi “temel geçim ödeneği” olarak adlandırılacak. Sistemin genel çerçevesi ise “iş arayanlar için temel geçim desteği” olarak yeniden tanımlanacak. İsim değişikliği tek başına hak sahipleri açısından doğrudan bir fark yaratmasa da içerikteki düzenlemeler önemli sonuçlar doğuracak.
Reformun temel yaklaşımı, çalışabilecek durumda olan herkesin istihdama katılması gerektiği ilkesine dayanıyor. Bu yükümlülüğe uymayanlar için daha ağır yaptırımlar öngörülüyor. Öte yandan iş ve işçi bulma kurumlarına (Jobcenter) daha fazla kaynak ve yetki verilerek, başvuru sahiplerinin iş gücüne kazandırılması hedefleniyor.
Mal varlığı muafiyeti yeniden düzenleniyor
Mevcut sistemde sosyal yardımın ilk yılında “uyum süresi” (Karenzzeit) uygulanıyor, bu süre içinde yalnızca yüksek tutarlı mal varlıkları dikkate alınıyordu. İlk kişi için 40 bin euroya kadar olan birikim korunurken, aynı hanedeki her ek kişi için bu sınır 15 bin euro artıyordu. Uyum süresi sonrasında ise kişi başına 15 bin euroya kadar olan birikimler muaf tutuluyordu.
Yeni düzenlemeyle bu uyum süresi tamamen kaldırılıyor. Bunun yerine mal varlığı sınırları yaşa göre yeniden belirlenerek önemli ölçüde düşürülüyor:
30 yaş altı: 5.000 euro
40 yaş altı: 10.000 euro
50 yaş altı: 12.500 euro
50 yaş üstü: 20.000 euro
Bu değişiklikle birlikte, temel geçim desteğine başvuranların belirlenen sınırların üzerindeki birikimlerini ilk günden itibaren geçimlerini sağlamak için kullanmaları gerekecek.
Yatırım yapanlar için yeni riskler
Yeni düzenleme özellikle uzun vadeli yatırım yapanları doğrudan etkiliyor. ETF tasarruf planı veya diğer menkul kıymet yatırımları bulunan kişiler, temel geçim desteği alabilmek için bu varlıklarının bir kısmını bozdurmak zorunda kalacak. Bu durum, yatırımlar zarar etmiş olsa bile geçerli olacak.
Özellikle 40 yaş altı için belirlenen düşük sınırlar, düzenli birikim yapan kişilerin kısa sürede bu limitleri aşmasına neden olabiliyor. Örneğin her ay 100 euro yatırım yapan bir kişi, birkaç yıl içinde belirlenen sınırın üzerine çıkabiliyor.
Bu durum, devletin son yıllarda teşvik ettiği bireysel tasarruf politikalarıyla çelişki yarattığı yönünde değerlendirmelere neden oluyor. Riester ve Rürup emeklilik sistemleri kapsam dışında tutulurken, ETF ve benzeri yatırımlar sınırlamaya dahil ediliyor.
